ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ.

Του Μιχάλη Μητσού

Η διαπίστωση είναι γενική: ο καπιταλισμός έχει ξεφύγει. Δεν είναι τόσο ότι διέρχεται κρίση. Είναι ότι δεν υπηρετεί πια τον κεντρικό του ρόλο: να παρέχει ευκαιρίες και να ανταμείβει την αξία, την εργασία και το ταλέντο. Εδώ και τουλάχιστον τέσσερα χρόνια ευνοεί μονάχα τους προνομιούχους. Αντί να απελευθερώνει δυνάμεις, τις φυλακίζει. Αντί να ενθαρρύνει το καινούργιο, το πνίγει. Αντί για δύναμη δημιουργίας, έχει γίνει δύναμη καταστροφής.

Μια σειρά από σοβαρά έντυπα βάλθηκαν να μελετήσουν αυτό το φαινόμενο, να διερευνήσουν την εξέλιξή του και να προτείνουν λύσεις. Το περιοδικό «Time» επισημαίνει ότι χωρίς μια βαθιά μεταρρύθμιση, ο καπιταλισμός βρίσκεται σε κίνδυνο καθώς αποξενώνει τους πληθυσμούς σε όλο τον πλανήτη. Πρέπει λοιπόν να αποκατασταθεί αυτό που έσβησε η παγκοσμιοποίηση, να ξαναβρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στις οικονομικές και πολιτικές εξουσίες και να αποδοθούν ευθύνες στους διοικητές των τραπεζών και των επιχειρήσεων. Οι κίνδυνοι που αναλήφθηκαν χωρίς να δοθούν εξηγήσεις και οι αστρονομικές αμοιβές που δόθηκαν και εξακολουθούν να δίνονται χωρίς καμιά δικαιολογία «καταστρέφουν την ηθική αιτιολόγηση της ύπαρξης ενός καπιταλιστικού συστήματος που στηρίζεται στην αξία».

Η σημερινή εκδοχή του καπιταλισμού πρέπει να εγκαταλειφθεί, καθώς αποδείχθηκε όχι μόνο ασταθής αλλά και άδικη, παρατηρούν από την πλευρά τους οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», που ξεκίνησαν εδώ και τρεις εβδομάδες μια σειρά με τίτλο «Ο καπιταλισμός σε κρίση». Η αύξηση των ανισοτήτων απειλεί τα θεμέλια των δημοκρατιών μας. Ακόμη κι οι Αμερικανοί έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους: μόλις το 50% έχει σήμερα μια θετική ιδέα για τον καπιταλισμό. «Η σύγχρονη οικονομία μοιάζει να έχει δύο λωρίδες κυκλοφορίας», έγραψε ένας από τους σχολιαστές της εφημερίδας, ο Τζον Πλέντερ. «Η μία είναι πολύ γρήγορη και προορίζεται για τους πολύ πλούσιους. Η άλλη, που αφορά όλους τους υπόλοιπους, είναι μπλοκαρισμένη».

Η σύγκριση του αμερικανικού μοντέλου με το γερμανικό είναι πλέον ξεπερασμένη, γράφει ο «Εκόνομιστ» στο προηγούμενο τεύχος του με τίτλο «Η άνοδος του κρατικού καπιταλισμού». Αυτό που θριαμβεύει είναι το συγκεντρωτικό μοντέλο της Κίνας. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι: υπάρχει ακόμη μια δημιουργική σχέση ανάμεσα στον καπιταλισμό και την αγορά ή ο πρώτος ισοπέδωσε και μηδένισε τη δεύτερη; Για να οικοδομήσουν τις οικονομίες τους, οι χώρες που ξεπέρασαν τη φτώχεια χάρις στην παγκοσμιοποίηση καταφεύγουν στη δημιουργία τεραστίων εταιρειών που λειτουργούν με τη λογική του καπιταλισμού αλλά ελέγχονται από το Κράτος. Οι εταιρείες αυτές δραστηριοποιούνται στην ενέργεια - όπως η σαουδαραβική Aramco, η ρωσική Gazprom και η Petrochina - στις κατασκευές, στα μεταλλεύματα, στον τραπεζικό τομέα. Και η επίθεσή τους εναντίον του ιδιωτικού μοντέλου που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα στέφεται σε γενικές γραμμές με επιτυχία.

Μήπως λοιπόν ο καπιταλισμός έχει χάσει την ψυχή του; Κι αν συνεχίσει αυτόν τον δρόμο, μήπως η επανάληψη θαυμάτων όπως η Google, η Apple ή το facebook θα είναι πλέον αδύνατη;

Πηγή

ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟΥ.

Της Αναστασίας Τσουκαλά*

Όταν καταβαραθρώνεται το βιοτικό επίπεδο της χώρας, είναι λογικό να στρέφεται η προσοχή στις οικονομικές πτυχές της πολιτικής σκηνής. Η υποβάθμιση των όρων διαβίωσης πολλών οικογενειών δεν υποθηκεύει απλώς το μέλλον της νέας γενιάς, αναιρεί την αξιοπρέπεια και την ελευθερία των ανθρώπων να καθορίσουν σχέδια ζωής. Η αγωνία για τη συρρίκνωση αυτής της ελευθερίας δεν πρέπει όμως να μας κάνει να υποτιμήσουμε τον κίνδυνο της συμμετρικής συρρίκνωσης της πολιτικής μας ελευθερίας.

Ο προβληματισμός γίνεται πλέον έντονος με τη συζητούμενη νομοθετική πρωτοβουλία για τις διαδηλώσεις. Η πρωτοβουλία αυτή συγκρούεται με την αρχή ότι σε μια ευνομούμενη πολιτεία όλοι οι περιορισμοί της ελευθερίας των συναθροίσεων προβλέπονται μόνο από το Σύνταγμα. Δεδομένου ότι όλα τα αδικήματα που μπορούν να τελεστούν κατά τη διάρκεια μιας διαδήλωσης προβλέπονται από τον Ποινικό Κώδικα, αρκεί η τήρηση των διατάξεων του Συντάγματος και του ποινικού δικαίου για να εξασφαλιστεί η προστασία της έννομης τάξης χωρίς να απαιτείται προσφυγή σε κανέναν άλλο νόμο. Συνεπώς, ακόμα και ο πιο φιλελεύθερος εκτελεστικός νόμος είναι ανελεύθερος γιατί, εξ ορισμού, δεν μπορεί παρά να επιφέρει περαιτέρω περιορισμούς στο δικαίωμα του συνέρχεσθαι. Υπενθυμίζεται δε ότι η ισχύουσα συνταγματική παραπομπή στον κοινό νομοθέτη για την ψήφιση εκτελεστικού νόμου είναι απλώς δηλωτική του φόβου της πρώτης μεταπολιτευτικής κυβέρνησης έναντι του όγκου των τότε λαϊκών αγώνων.

Τα χουντικά διατάγματα που προσδιορίζουν το πλαίσιο της νόμιμης αστυνόμευσης των διαδηλώσεων είναι εν τοις πράγμασι ανενεργά εδώ και πολλά χρόνια. Οι ισχύοντες κανόνες εμπλοκής της Αστυνομίας καθορίζονται από τον Κανονισμό Οργάνωσης και Τακτικής Αστυνομικών Επιχειρήσεων του 2003. Τα κρούσματα αστυνομικής βίας εις βάρος διαδηλωτών οφείλονταν στη χαλαρή εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού και σε εγγενείς αδυναμίες εκπαίδευσης και επιχειρησιακού σχεδιασμού. Η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη προέβη σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων με γνώμονα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, ως ύψιστο έννομο αγαθό. Όπως διαπιστώθηκε σαφώς στις 17 Νοεμβρίου και στις 6 Δεκεμβρίου, η ήπια αστυνόμευση όντως συνέβαλε στην ειρηνικότερη διεξαγωγή των διαδηλώσεων: τα επεισόδια ήταν λιγοστά, ήσσονος σημασίας, με κανένα σοβαρό τραυματία και ελάχιστες υλικές ζημιές. Η κατάργηση των χουντικών διαταγμάτων είναι επομένως επιθυμητή, ως συμβολική κίνηση, υπό τον όρο να μη νομιμοποιήσει τον περιορισμό της ελευθερίας των συναθροίσεων.

Ωστόσο, ο περιορισμός αυτός προβάλλεται σήμερα ως αναγκαίος και νόμιμος εν ονόματι της αρχής της αναλογικότητας και της εξισορρόπησης αντικρουόμενων έννομων συμφερόντων. Φυσικά, είναι αδύνατον να σχολιασθούν εδώ αυτοί οι αμφιλεγόμενοι νομικοί ισχυρισμοί. Ούτως ή άλλως, όμως, η στενή νομική ανάγνωση της πρωτοβουλίας θα ήταν άστοχη γιατί θα την απέκοπτε από το πολιτικό πλαίσιό της.

Η προαναγγελθείσα αναθεώρηση της ελευθερίας των συναθροίσεων προβληματίζει γιατί δεν συνδέεται αιτιωδώς με την προστασία των επιχειρήσεων του Κέντρου της Αθήνας.

Για παράδειγμα, οι μικρές διαδηλώσεις καθώς και οι καλά οργανωμένες και περιφρουρημένες μαζικές διαδηλώσεις σπάνια συνοδεύονται από επεισόδια. Ο ισχυρισμός ότι η πληρότητα των ξενοδοχείων θίγεται από τις διαδηλώσεις είναι ουσιαστικά παραπλανητικός. Παραγνωρίζει τον αρνητικό αντίκτυπο των απεργιών, τη χρόνια ανυπαρξία συνεδριακού τουρισμού και την παταγώδη αποτυχία όλων να γίνει η Αθήνα τουριστικός προορισμός. Παραβλέπει το πόσο επηρεάζεται η πληρότητα των ξενοδοχείων από την οικονομική κρίση και την έλλειψη ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος.

Συνεπώς ο συζητούμενος και για κάποιους επιδιωκόμενος περιορισμός των πολιτικών δικαιωμάτων όλων των πολιτών προκειμένου να προωθηθούν οικονομικές επιδιώξεις μερίδας πολιτών συνιστά στην ουσία μετακύλιση των δυσμενών αποτελεσμάτων της οικονομικής κρίσης στο πολιτικό πεδίο. Επιπλέον, αποτελεί έκφραση ψηφοθηρικής τακτικής ορισμένων πολιτικών φορέων, οι οποίοι αποβλέπουν στη θεσμική επισφράγιση της επικράτησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων επί της πολιτικής δράσης.

Παρεμφερής διείσδυση στον πυρήνα του πολιτικού βίου ισοδυναμεί με μόνιμη αλλοτρίωση της Πολιτείας. Αν συμβεί αυτό, δεν θα έχει σημασία πότε θα βγει από την ύφεση η χώρα, ούτε τι επιπτώσεις θα έχει ενδεχομένως η κρίση στο καθεστώς της. Είτε διατηρήσει τη μορφή της αστικής δημοκρατίας, είτε αναπτυχθεί ως πλέγμα ελευθεριακών κοινοτήτων, είτε υιοθετήσει κάποιο αδιαμόρφωτο ακόμα καθεστώς διακυβέρνησης, δεν θα υπάρχει ως Πολιτεία. Διότι δεν νοείται Πολιτεία με πολιτικά ανελεύθερους, εθελόδουλους πολίτες.

*Η Αναστασία Τσουκαλά είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο Paris 11, σύμβουλος του υπουργού Προστασίας του Πολίτη

Πηγή

ΦΥΣΑΕΙ ΚΟΝΤΡΑ.

Αδυνατώ να καταλάβω γιατί οι άνθρωποι συνεργάζονται με το κράτος. Γιατί πληρώνουν οτιδήποτε τους επιβληθεί, γιατί σκύβουν το κεφάλι. Γιατί προσκυνούν όσα τους καταρρακώνουν την αξιοπρέπεια. Οι πρεσβευτές του καπιταλισμού, πέταξαν τα δημοκρατικά προσωπεία και έδειξαν τα αποκρουστικά τους πρόσωπα. Οποιαδήποτε πρόσχημα για κοινωνική\ταξική ειρήνη κατέρρευσε.

Δεν χρειαζόμαστε κανένα αφεντικό. Ούτε πρέπει να νιώθουμε την ανάγκη να έχουμε κάποιον από πάνω μας, για να προσέχει κάθε κίνησή μας. Δεν πρέπει να αναγνωρίζουμε κανέναν από αυτούς που το σύστημα εξυψώνει ως σημαντικούς. Αυτοί παίζουν τον ρόλο του μεσολαβητή (καθεστωτικοί δημοσιογράφοι, υποτιθέμενες πνευματικές αυθεντίες), ώστε να μας πείσουν να “προσαρμοστούμε” και να πειθαρχήσουμε. Πιο εύκολα ξεπουλιέσαι, όταν δέχεσαι ψίχουλα από αυτόν που σχεδιάζει να κάνει την ζωή σου μαριονέτα.

Ακούω ανθρώπους να φοβούνται όχι να συγκρουστούν, αλλά να μην συμμορφωθούν. Αν κάποιος φοβάται μην χάσει την ασφάλειά του και θυσιάζει ελαφρά τη καρδία την ελευθερία του, είναι άξιος της μοίρας του. Βέβαια, πρέπει να είμαστε τίμιοι και να λέμε σ’ αυτούς που φοβούνται, ότι το να αποφασίσουν να πάψουν να στηρίζουν το σύστημα, έχει και συνέπειες. Αλλά δεν υπάρχει επιλογή χωρίς συνέπειες. Και κυρίως επώδυνες, όταν θες να αλλάξεις πράγματα παγιωμένα. Πάντα έτσι συνέβαινε στην ιστορία, δεν θα γίνει εξαίρεση για εμάς.

Στο σημείο που βρισκόμαστε, το να ασκήσεις πίεση στο σύστημα δεν φέρνει αποτέλεσμα. Χρειάζεται σύγκρουση. Μην την φοβάστε την λέξη. Αν δεν παραλύσουν τα πάντα -και εννοώ ΤΑ ΠΑΝΤΑ- δεν μπορείς να ρίξεις το σάπιο σώμα της εξουσίας από τον θρόνο του. Οι ιδεολογίες έχουν πεθάνει. Όλες έχουν δεθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στο άρμα του νεοφιλελευθερισμού. Ναι, και οι υποτιθέμενες προοδευτικές.

Γίναμε έρμαια της προσωπικής φιλοδοξίας, κάναμε -και ακόμη κάνουμε- συμβιβασμούς για να εξασφαλίσουμε το τομάρι μας. Το γεγονός ότι μας κυβερνούν μέτριοι, ότι οι μεγαλοπαράγοντες και τα λαμόγια είναι συνέταιροι του κράτους και έγιναν αναγνωρίσιμοι (ως γνωστόν τα περιττώματα επιπλέουν) ευθυνόμαστε όσοι μείναμε αδρανείς και τους ανεχτήκαμε.

Καμιά φορά κακά πράγματα συμβαίνουν στον κόσμο, γιατί οι “καλοί” δεν κάνουν τίποτα. Οδηγούμαστε σε μια κοινωνία “όλοι εναντίον όλων“. Το θέμα είναι ότι δεν θα την πληρώσουν αυτοί που πρέπει οπωσδήποτε να πληρώσουν, δηλαδή πολιτικοί, μεγαλοεκδότες, εργολάβοι και υποτακτικοί. Από την στιγμή που η κοινωνία μεταλλάσσεται βίαια, δεν είναι δυνατόν να μην επηρεαστούν όλα όσα μέχρι σήμερα ονομάζαμε, με παιδική αφέλεια, “κανονικά”.

Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ανεχτούν άλλο όχι μόνο την οικονομική αφαίμαξη, αλλά κυρίως την κατάφωρη αδικία. Πλούτος συσσωρεύεται σε λίγους, οι οποίοι μάλιστα προστατεύονται και οι πολλοί αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Το κράτος πρόνοιας και τα κεκτημένα του κινδυνεύουν να γίνουν “τρόπαια” από τους κυνηγούς κεφαλών του χρηματοπιστωτικού ολοκληρωτισμού. Αν θέλουμε να το δούμε κατάματα, τα παιδιά της Σχολής του Σικάγο, έχουν πετύχει μια νίκη -σε πρώτη φάση- εναντίον των κοινωνιών, παγκοσμίως. Η επικίνδυνη εμμονή της “αυτορύθμισης” των αγορών και η ευημερία των στατιστικών και των αριθμητικών δογμάτων, θα μας οδηγήσει σε μια σκοτεινή εποχή για την ανθρωπότητα.

Φυσάει κόντρα. Κι όμως δεν τα έχω βάψει μαύρα. Βρίσκω δύναμη από ανθρώπους, βιβλία, μουσική, ταινίες, περιπάτους, από μικρές χαρές στην καθημερινότητα. Πηγαίνω στα μέρη που μου αρέσουν, βάζω μικρούς στόχους.

Μεγαλύτερος είναι ν’ αντισταθούμε. Εμείς, εσύ, εγώ, όλοι. Να μην μας σπάσει σαν κλαδιά ο αέρας. Να μείνουμε στις θέσεις μας, όσο κι αν λυγίσουμε. Κι ας φυσάει κόντρα.

Πηγή

Η ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ.

Tης Μαρίας Κατσουνάκη

Μία από τις συνηθέστερες αντιπαραθέσεις των ομιλητών στα τηλεοπτικά πάνελ και στις δημόσιες συζητήσεις, τον τελευταίο καιρό, έχει ως αντικείμενο την ελληνική κοινωνία. Θα αντιδράσει; Είναι οργισμένη; Απελπισμένη; Πόσο έχει πληγεί από την κρίση; Σε ποιους καταλογίζει ευθύνες; Αντιλαμβάνεται; Κοιμάται; Αισθάνεται; Φοβάται; Επιθυμεί αλλαγές; Δικαιοσύνη;

Πολιτικοί, επιστήμονες, συγγραφείς, αναλυτές αναφέρονται στην «ελληνική κοινωνία». Αλλοτε μιλούν με βεβαιότητα εκ μέρους της, κάποτε με απόσταση και επιφυλακτικότητα. Οταν όμως η διαφωνία οξύνεται, τότε η «κοινωνία» παίρνει το σχήμα και το μέγεθος του ισχυρού επιχειρήματος. Ο καθένας έχει μια εικόνα που υπερασπίζεται με πάθος, για να εδραιώσει μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί της. Να την κολακέψει, να την εξευμενίσει, να τη δικαιώσει, να τη χειραγωγήσει.

Ομως, η ελληνική κοινωνία της ύφεσης και του Μνημονίου είναι κυρίως κατακερματισμένη. Πολιτικά άστεγη, αλλά όχι αδιαμόρφωτη. Συγκροτείται σε παρέες, μεγαλύτερες ή μικρότερες, που προσπαθούν να αναλάβουν πρωτοβουλίες ιδεολογικά προσανατολισμένες ή κοινωνικά ευαισθητοποιημένες.

Ομιλοι προβληματισμού, ομάδες αλληλεγγύης για την πόλη, για τους άστεγους, πολίτες που ενεργοποιούνται για να επισημάνουν, να προτείνουν, να δώσουν, αν όχι λύσεις, ώθηση προς τη «σωστή» κατεύθυνση. Η καταστροφή μας γνέφει, η εθνική περιπέτεια βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά έννοιες όπως η συστράτευση και η ανασυγκρότηση είναι ακόμη στα σπάργανα.

Η μεταβατική κυβέρνηση έχει εξαιρετικά κρίσιμο ρόλο να διαδραματίσει σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν μπορεί, εκ των πραγμάτων, να λειτουργήσει σαν κεντρική εξουσία με ενοποιητικό για την κοινωνία χαρακτήρα. Δεν προλαβαίνει, δεν της περισσεύει ενέργεια.

Μπορούν οι διευρυμένες παρέες να υποκαταστήσουν το κενό; Να συνδράμουν, να παρέμβουν βοηθητικά, υποστηρικτικά, αποκαθιστώντας την τραυματισμένη κοινωνική συνοχή;

Οι τάσεις πολλές, αντικρουόμενες, συγκλίνουσες και την ίδια στιγμή αποκλίνουσες. Οσες και οι προθέσεις. Οι ζυμώσεις έντονες. Η στιγμή αποφασιστική. Οι όποιες προσπάθειες θα καρποφορήσουν μόνο αν αποφευχθούν οι αποκλεισμοί. Αν οι πρωτοβουλίες δεν εξελιχθούν σε κλαμπ ειδημόνων, αυτοεκπληρούμενα και αυτοαναφορικά. Αν η ελληνική κοινωνία, με χαρακτηριστικά που διατυπώνονται ως δεδομένα και άλλα που αποκαλύπτονται καθημερινά, βρει μέσα από τον διάλογο νέους προσανατολισμούς.

Ο κίνδυνος άμεσος και ο βηματισμός ασταθής. Υπάρχει χρόνος για διαπιστώσεις και νέα ξεκινήματα, όταν η χρεοκοπία επικρέμαται ως ορατή απειλή; Ναι. Είναι η μόνη πολυτέλεια, η μόνη ελπίδα.

Πηγή

ΕΦΥΓΕ Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΙΝΕΜΑ.

Του Ορέστη Ανδρεαδάκη.

Στο πλατό τον βρήκε ο θάνατος τον Θόδωρο. Στην μέση των γυρισμάτων της ταινίας του. Στον πυρετό της δουλειάς. Κάπου ανάμεσα σε μια κλακέτα, σε ένα «μοτέρ», σε ένα «πάμε», σε ένα «cut». Ο θάνατος δεν είναι, βέβαια, ποτέ δίκαιος. Δεν είναι ούτε καν δικαιολογημένος. Αυτός ο θάνατος, όμως, ήταν κάτι παραπάνω από τρελός.

Μια μοτοσικλέτα, μια φριχτή απροσεξία, ένα φρενάρισμα που δεν έγινε στην ώρα του, ένα πλάνο που έμεινε εκκρεμές. Η «Άλλη Θάλασσα», η ταινία του, που ξαφνικά έμεινε ορφανή και δεν ξέρει πια πώς να πει τα τελευταία της λόγια.

Μέχρι χθες ήταν ο «Τεό» ή πιο απλά ο «Θεός», ο «άρχων του ελληνικού σινεμά». Συγκέντρωσε πάνω του τον θαυμασμό, αλλά ακόμη περισσότερο την ζήλια, την εχθρότητα, την κοροϊδία. Από σήμερα θα είναι απλώς ο «ποιητής των εικόνων». Το έχει αυτό ο θάνατος. Ξεκαθαρίζει τα πράγματα. Τα κάνει απλούστερα. Πιο επιτακτικά. Ή ίσως και να κρύβει όλα αυτά που δεν θα έπρεπε καν να είχαν ειπωθεί.

Η βιβλιογραφία για το έργο του είναι τεράστια. Ούτε κι ο ίδιος δεν ήξερε όλα αυτά που είχαν γραφτεί για τις ταινίες του. Χιλιάδες άρθρα, βιβλία σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, πανεπιστημιακές διατριβές, μελέτες, δοκίμια, φιλοσοφικά μελετήματα, αισθητικές και πολιτικές αναλύσεις.

Υπερασπίστηκε πάντα το όραμά του και έφτιαξε μόνος του μια ολόκληρη κινηματογραφική μυθολογία. Μελέτησε την Ιστορία και βίωσε έντονα το φόβο για το τέλος ενός κόσμου που λάτρευε αλλά δεν μπορούσε να κρατήσει. Μίλησε για την Αριστερά και την ήττα της, πίστεψε στις μεγάλες ιδέες και θρήνησε γι αυτές.

Πάλεψε με τον κινηματογραφικό χρόνο και τον έκανε κτήμα του. Τα αργόσυρτα πλάνα του, τα τεράστια τράβελινγκ και τα εικαστικά κάδρα, σημάδεψαν το παγκόσμιο σινεμά. Και σε αρκετές περιπτώσεις έγιναν ανέκδοτα. Κι ο ίδιος, βέβαια, τα γνώριζε αυτά τα ανέκδοτα και- πολύ συχνά- γελούσε στις παρέες του.

Μας έμαθε, επίσης, ότι αυτός ο κινηματογραφικός χρόνος δεν ήταν ποτέ ο ίδιος και έπαιξε μαζί του- από την εποχή του «Θίασου» (1975) και των «Κυνηγών» (1977).

Αναζήτησε, ακόμη, την ουτοπία, δημιουργώντας τον αρχετυπικό «Μεγαλέξανδρο» (1980) και συνέχισε να παλεύει μαζί της, ελπίζοντας ότι θα μπορούσε κάποτε να τη νικήσει- ή έστω να της παραδοθεί με μεγαλοπρέπεια.

Μέτρησε την εξορία και τα σύνορα που αλλάζουν, με «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» (1991) και «Το βλέμμα του Οδυσσέα» (1995) και αντέστρεψε την έννοια του θανάτου με το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» (1998).

Ήταν χαρακτηριστικά και αθεράπευτα μοντερνιστής- ακόμη κι όταν ο μοντερνισμός έπαψε πια να είναι της μόδας. Ακολούθησε τα βήματα του Αντονιόνι και του Ζαν Ρους, συμπορεύτηκε με τον Όσιμα, τον Μπερτολούτσι και τον Βέντερς και βρήκε διακριτικές συγγένειες με την ποίηση του Σεφέρη και του Σολομού.

Μας έμαθε ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο ήλιος, αλλά και ομίχλη, λάτρεψε τα χιονισμένα τοπία και κάρφωσε το βλέμμα του στον Θερμαϊκό την ώρα που το φως σβήνει κάνοντας τις βάρκες να αιωρούνται στο κενό.

Κέρδισε βραβεία σε όλα τα Φεστιβάλ του κόσμου. Κι ανάμεσά τους τον Χρυσό και τον Αργυρό Λέοντα της Βενετίας, το βραβείο σεναρίου, το Μεγάλο Βραβείο και τον Χρυσό Φοίνικα των Καννών. Έγινε Ιππότης και Αξιωματικός της γαλλικής Λεγεώνας της Τιμής και της Λεγεώνας των Γραμμάτων και των Τεχνών, αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας σε τέσσερα πέντε Πανεπιστήμια. Ερωτεύτηκε έντονα, παντρεύτηκε την Φοίβη Οικονομοπούλου και έκανε τρεις κόρες: την Άννα, την Κατερίνα και την Ελένη.

Το ποίημα που έγραψε για το «Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984) είναι ίσως το καλύτερο αντίο του:

«Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας

Είμαι επισκέπτης

Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά

κι έπειτα δεν μου ανήκει

Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει «δικό μου είναι»

Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία

Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε

Ότι δεν έχω καν όνομα

Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο

Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω

Ξεχάστε με στη θάλασσα

Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία».

Πηγή

ΠΟΣΟ ΑΚΟΜΗ;

Μα γιατί δεν αντιδρούμε. Πόσα ακόμα είναι ικανός να ανεχτεί αυτός ο ταλαίπωρος λαός μέχρι να ξεσηκωθεί; Καθημερινό μαστίγωμα κι ούτε ένα καρότο… Αρχίζω πραγματικά να πιστεύω αυτό που λέει ο Χάρρυ Κλυνν :«Στο εξής δεν θα λέμε οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες, αλλά οι μαλάκες αντέχουν σαν Έλληνες!»

Ξύπνα καημένε Έλληνα που σ’ έχει ακινητοποιήσει ο φόβος μήπως χάσεις και τα ελάχιστα που σου έχουν απομείνει γιατί σου έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση. Ξύπνα και δες. Η φωτιά που έχει πάρει το σπίτι του γείτονα γρήγορα θα φτάσει και στο δικό σου αν δε φωνάξεις. Ο επόμενος άνεργος θα είσαι εσύ. Ο επόμενος άστεγος θα είναι το παιδί σου. Ξύπνα!

Φοβάσαι ! Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μη φοβάται γιατί ο φόβος είναι κάτι απόλυτα φυσικό. Είναι μηχανισμός αυτοάμυνας. Το να ακινητοποιήσαι όμως από το φόβο σου την ώρα που παζαρεύεται το μέλλον των παιδιών σου είναι τραγικό. Θαρραλέος δεν είναι αυτός που δεν φοβάται αλλά αυτός που παίρνει τον φόβο του αγκαλιά και μπαίνει σε δράση.

Ακινητοποιημένοι από το φόβο δεν πιστεύουμε πια στον εαυτό μας, δεν πιστεύουμε στις δυνάμεις και την αξία μας δεν πιστεύουμε ότι είμαστε κάτι ξεχωριστό, καταπληκτικό, πολύτιμο, μοναδικό και παραμένουμε αδρανείς. Καθόμαστε και θυμώνουμε με τους υπεύθυνους που μας έφεραν σ’ αυτή την κατάσταση, θυμώνουμε και με τον εαυτό μας που δε μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Αποτέλεσμα αυτής της ακινητοποίησης είναι το άγχος και η κατάθλιψη.

Το πέρασμα από την ακινητοποίηση του φόβου στη δράση δεν είναι εύκολη υπόθεση και απαιτούνται κάποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το κίνητρο πρέπει να είναι ισχυρό. Πρέπει να το θέλεις και να το πιστεύεις ότι έχεις τις δυνάμεις να ξεφύγεις από τη δυσμενή θέση στην οποία σε οδήγησαν. Ίσως να είσαι βολεμένος μέσα στο φόβο σου, επειδή σου παρέχει κάποια οφέλη όπως μια καλή αφορμή για να συνεχίσεις τη μίζερη ζωή σου και την γκρίνια σου, μια καλή δικαιολογία για την ανεργία σου και για να έχεις κάποιους γύρω σου που να σου λύνουν τα καθημερινά σου προβλήματα, που να σε φροντίζουν ή να σε παρηγορούν. Κρίμα αν έχεις βολευτεί μες την κακομοιριά σου· δεν έχεις σωτηρία. Ένας σοβαρός λόγος για να αντιδράσεις λοιπόν, είναι για να πάψεις να ρίχνεις το βάρος της ευθύνης για την κατάντια σου στους άλλους, για να πάρεις την τύχη σου και το μέλλον της πατρίδας σου και των παιδιών σου στα χέρια σου και να για να γίνεις αντάξιος εκείνων των προγόνων που τόλμησαν, ελάχιστοι μπροστά σε ασύλληπτες δυνάμεις, να κραυγάσουν «Μολών λαβέ»! Αυτό πράγματι είναι ένα ισχυρό κίνητρο που μπορεί σε κάνει να δεχτείς να ρισκάρεις να χάσεις το προσωρινό ψευτοβόλεμά σου. Να σταθείς απέναντι στον εαυτό σου και να του πεις: αποφασίζω πως είναι καλύτερα να πεθάνω όρθιος αν χρειαστεί, παρά να ζήσω γονατιστός.

Ανήρ ο φεύγων και πάλι μαχήσεται

Μένανδρος, 4ος αιων π.Χ., Αρχαίος Έλληνας ποιητής

ερμηνεία: Αυτός που αποφεύγει τη μάχη στο τέλος θα τη δώσει.

Πηγή

ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΑΝ ΤΖΟΓΟΣ.

Του Κώστα Γιαννακίδη

Οι λογιστές δεν γράφουν ιστορία, όμως μπορούν να τη διηγηθούν στις πραγματικές της διαστάσεις. Αυτό που συμβαίνει τούτες τις μέρες είναι ιστορία χωρίς έπος, αληθινή ζωή. Θεωρητικά οι λαοί γράφουν την ιστορία τους, έχουν τη μοίρα στα τίμια χέρια τους και πορεύονται στο χρόνο διεκδικώντας την επιβίωση και την ευμάρεια τους. Καλό, αλλά δεν ισχύει πάντα.

Η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα αφαιρεί κάθε στοιχείο πάθους απο τη μελλοντική ιστορική αφήγηση. Αυτή τη φορά η πατρίδα δεν θα επιβιώσει επειδή κάποιοι έπεσαν στα χαρακώματα και έβαλαν το κεφάλι τους σε κορνίζες. Θα επιβιώσει επειδή ένα ολόκληρο σύστημα έκοψε, μέτρησε, υπολόγισε, πλήρωσε, κέρδισε ή έχασε. Η πατρίδα θα σωθεί ή θα χαθεί στο πλαίσιο ενός deal. Και η προοπτική της θα κριθεί τις επόμενες ημέρες. Ποτέ στο παρελθόν η χώρα δεν έφτασε να συζητά το μέλλον της με ορίζοντα λίγων ημερών. Ακόμα και όταν Βενιζέλος (ο Ελευθέριος, δεν τα έκανε όλα ο Βαγγέλης) πήγε στη Λοζάνη, ήξερε λίγο ως πολύ πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ίσως στη Γιάλτα το ζάρι να έκανε μερικές στροφές παραπάνω, αλλά και εκεί αν έβλεπες με προσοχή τον χάρτη, έκανες ασφαλείς προβλέψεις. Όμως σήμερα δεν μπορείς να προβλέψεις πώς θα είναι η χώρα σε ένα χρόνο ή και σε έξι μήνες. Σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να μιλήσεις για τη ροή των γεγονότων σε περίπτωση αποτυχίας του PSI και της νέας δανειακής σύμβασης. Είσαι στο αεροδρόμιο και περιμένεις. Και ο Νταλάρα δεν είναι σε καμία από τις αφίξεις. Μέχρι να γυρίσεις σπίτι έχει αλλάξει η ιστορία της χώρας. Η τραγωδία μας περιγράφεται και μέσα από τη φαιδρότητα μας. Όσες μέρες διαρκούν οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές μας η φημολογία σέρνεται σαν μποτιλιάρισμα σε κεντρική αρτηρία. Διατρέχει τη χώρα με εκτιμήσεις, εικασίες, πληροφορίες και ψέματα. Δηλαδή καλύτερα να έχεις άνθρωπο στην εντατική και να μαθαίνεις πληροφορίες από τη νοσοκόμα.

Δεν είναι μόνο αυτό. Προσέξτε πόσα ερωτήματα βγαίνουν από την αβεβαιότητα και θα ζήσουν μόλις λίγες εβδομάδες. Έχουμε και λέμε:

Θα έχει, τελικά, θετική έκβαση η διαπραγμάτευση για το PSI;

Πότε και με ποιους όρους θα υπογραφεί η νέα δανειακή σύμβαση; Τι θα συμβεί αν ένας εκ των κυβερνητικών εταίρων αρνείται να υπογράψει;

Πότε θα γίνουν εκλογές;

Το μόνο σίγουρο είναι ότι τον Απρίλιο έχουμε Πάσχα. Είναι πιο εύκολο να πετύχεις τέσσερις-πέντε αγώνες στο στοίχημα παρά τη σωστή απάντηση σε όλα τα ερωτήματα. Και έχουμε, λοιπόν, την κοινωνία που καλείται να υποστεί νέα μείωση βιοτικού επιπέδου διατηρώντας τη συνοχή της και μία θετική χροιά στην έννοια του πατριωτισμού. Είναι παράλογο, αδύνατο. Δεν μπορείς να ζητάς από κάποιον που μπαίνει σε σκοτεινό δωμάτιο να μην πατήσει την ποντικοπαγίδα. Ο πρωθυπουργός οφείλει να απαντήσει στα ερωτήματα το συντομότερο δυνατόν. Το πρόβλημα είναι πως και ο ίδιος βρίσκεται μέσα σε όλα απ' αυτά.

Πηγή

ΠΡΑΞΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ.

«Η οικονομική κρίση και η ανεργία έχουν πλήξει χιλιάδες οικογένειες που ιδίως τούτες τις μέρες δοκιμάζονται σκληρά. Είναι καθήκον όλων μας να τις στηρίξουμε και να ενισχύσουμε την κοινωνική αλληλεγγύη».

Η δήλωση είναι του Πρωθυπουργού ο οποίος χειρίζεται την κρίση και την ανεργία σαν να ήταν φυσικά φαινόμενα από τις συνέπειες των οποίων πρέπει να προστατευθούμε. Στα καταφύγια λοιπόν! Της Εκκλησίας, του Δήμου, των Κοινωνικών Παντοπωλείων. Μαζεύουμε τρόφιμα από κοινού οι θύτες και τα θύματα, επιστρατεύοντας αποκλειστικά την ατομική μας συνείδηση, για να τα προσφέρουμε σε αυτούς που τα έχουν ανάγκη.

Ζούμε μια πρωτοφανή κατάσταση στην οποία καλούμαστε να χτίσουμε απ'την αρχή νέες κοινωνικές δομές, κανόνες, να οργανώσουμε νέες παραγωγικές διαδικασίες, τρόπους κάλυψης των αναγκών.

Είμαστε σαν μια ομάδα ναυαγών σε ένα ακατοίκητο νησί που πρέπει να οργανώσουν την επιβίωσή , αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα και τα εμπόδια που βάζουν οι ισχύουσες δομές και κανόνες της πολιτείας.

Οι κύριοι με τις γραβάτες και τα κουστούμια που επανδρώνουν το μηχανισμό διαχείρισης της κοινωνίας, είναι αυτοί που σκοπίμως μας οδήγησαν εδώ που βρισκόμαστε και είναι ανόητο να σκεφτόμαστε ότι θα αλλάξουν κατεύθυνση, ότι θα εργαστούν για την κάλυψη των βασικών αναγκών των πολιτών.

Αφού μας αποδυνάμωσαν, αποφάσισαν ότι δεν υπάρχει λόγος να ασχολούνται μαζί μας. Έτσι κι αλλιώς, δεν αποτελούμε κίνδυνο.

Έχουν από την μια πλευρά τα ΜΜΕ και από την άλλη τα ΜΑΤ να μετατρέπουν κινήσεις διαμαρτυρίας σε κόλαση, για να τιθασεύονται οι ανήσυχοι και να παραδειγματίζονται οι υπόλοιποι.

Όσο συμμετέχουμε στο παιχνίδι, είμαστε καταδικασμένοι να εξαφανιστούμε.

Απ’ την άλλη, έτσι όπως είναι τα πράγματα, μοιάζει αυτοκτονία να βγούμε από το σύστημα αν προηγουμένως δεν εξασφαλίσουμε τρόπους αξιοπρεπούς κοινωνικής διαβίωσης.

Πως θα γίνει αυτό; Με αλληλεγγύη. Αλλά όχι αυτή την μπερδεμένη με την ελεημοσύνη και την φιλανθρωπία.

Η αλληλεγγύη είναι μια πράξη αντίστασης και αγώνα που κινδυνεύει η σημασία της να χαθεί από την πολύ χρήση.

Με αυτή την αλληλεγγύη. Ως πράξη αντίστασης!

Ας αρχίσουμε να αναπτύσσουμε ένα άλλο σύστημα, ξεκομμένο από το γνωστό, με ανεξάρτητη πορεία, ικανό να καλύπτει την Ανάγκη. Κάθε ανάγκη!

Μέσα από κάθε γειτονιά, κάθε χωριό. Μέσα από ομάδες και μακριά από «καπελώματα». Μακριά από τις επικλήσεις τους περί "εθελοντισμού" και "αλληλεγγύης" με σκοπό να καλύψουν ανάγκες τις οποίες το ίδιο το σύστημα δημιούργησε και χάσκει ανίκανο τώρα να διαχειρισθεί.

Ας συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε μπροστά μας δύο επιλογές. Η μία είναι αυτή του συστήματος που μας θέλει να ζούμε εξαθλιωμένοι, τρέχοντας σαν ποντίκια για να καλύψουμε τις βασικές ανάγκες μέσα από την «αλληλεγγύη» των κοινωνικών παντοπωλείων.

Η άλλη επιλογή είναι να βγούμε από το στημένο παιχνίδι του συστήματος για να επιζήσουμε μέσα από την κοινότητα των ανθρώπων μέσα από την ανάγκη και την ομορφιά της δημιουργικής ζωής.

Κι εμείς, που ακούμε από παντού ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα, ή ότι είμαστε άξιοι της τύχης μας, αν δεν το ανακαλύψουμε πολύ γρήγορα αυτό, αν αφήσουμε να κακοποιούν την πραγματική έννοια της λέξης αλληλεγγύη με γεύματα για αστέγους , θα είμαστε στο έλεος της «αλληλεγγύης» τους με σπόνσορα τον ΣΚΑΪ και λοιπών ευαγών ιδρυμάτων.

Πηγή

ΟΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ.

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου

Όσοι ανθέλληνες εξακολουθούν να ισχυρίζονται πως δεν είμαστε απευθείας απόγονοι των αρχαίων ημών προγόνων, δεν έχουν παρά να διαβάσουν το παρακάτω απόσπασμα από τον Γ' Ολυνθιακό λόγο του Δημοσθένη - το μεταφράζω πρόχειρα:

«Το ψήφισμα (ο νόμος) δεν έχει καμιά αξία αν δεν προστεθεί σε αυτό και η θέληση να εφαρμόσετε όσα με τόση προθυμία αποφασίσατε. Διότι αν έφταναν τα ψηφίσματα και μπορούσαν να σας υποχρεώσουν να κάνετε αυτά που προστάζουν, ή αν τα ίδια ήταν σε θέση να τα εφαρμόσουν από μόνα τους, τότε δεν θα ήταν δυνατόν ύστερα από τόσα ψηφίσματα που εκδώσατε να έχουν γίνει τόσα λίγα, ή μάλλον να μην έχει γίνει τίποτε […] διότι μπορεί οι πράξεις να ακολουθούν τα λόγια και τις ψηφοφορίες χρονικά, έχουν όμως μεγαλύτερη δύναμη και είναι ισχυρότερες».

Είναι ηλίου φαεινότερον λοιπόν πως η προθυμία των πολιτικών ανδρών μας να ψηφίζουν νόμους για τη σωτηρία της χώρας, η οποία συνοδεύεται από την απροθυμία τους να τους εφαρμόσουν, δεν οφείλεται ούτε σε δειλία ούτε σε ανικανότητα. Είναι πανάρχαια ελληνική παράδοση που εμείς, οι απόγονοι του Δημοσθένη, τη φέρουμε ως εγγραφή στο DNA μας, αυτό το οποίο είναι ειδικά προγραμματισμένο για να θριαμβεύει κυρίως επί του εαυτού μας. Όπως, ως γνωστόν, συνέβη και με τους Αθηναίους στους οποίους απευθύνεται ο ρήτορας και οι οποίοι αποφάσιζαν συνεχώς να οργανωθούν για να αντιμετωπίσουν τον Φίλιππο χωρίς ποτέ να εφαρμόσουν τις αποφάσεις τους. Ως γνωστόν, η Αθήνα αναγκάστηκε να παραδοθεί στους Μακεδόνες εντέλει, αυτό όμως δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει ότι εμείς παραμένουμε πιστοί στις πολιτισμικές μας παραδόσεις. Κρίμα που δεν ζει σήμερα ο Φαλμεράιερ για να σκίσει το κατάπτυστο πόνημά του.

Λέει κι άλλα ο Δημοσθένης για τους πολιτευόμενους της εποχής του που είχαν χτίσει σπίτια πολυτελέστερα κι από τα δημόσια κτίρια και τους ναούς, για τους εύπορους που δεν επιθυμούσαν να φορολογηθούν και άλλα πολλά. Δεν θα σταθώ όμως σε όλα αυτά γιατί μπορεί να θεωρηθεί ότι ηθικολογώ ή πως, απελπισμένος από το παρόν, αναζητώ καταφύγιο στο παρελθόν για να υπεκφύγω ή να παρηγορηθώ.

Απλώς αισθάνθηκα την ανάγκη να απαντήσω σε όσους απόρησαν επειδή στο πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνεται και το άνοιγμα καμιάς εκατοστής επιτηδευμάτων ήδη ορθάνοιχτων βάσει προηγουμένων ψηφισμάτων - νόμων, τους οποίους η ίδια Βουλή ψήφισε πανηγυρικά. Και αν ήταν μόνον τα κλειστά, κάτι πάει κι έρχεται θα μου πεις. Είναι και όλα τα άλλα που αν καθήσεις να τα απαριθμήσεις θα πνιγείς στις λεπτομέρειες και θα χάσεις την ουσία.

Και η ουσία είναι ότι ενώ ζεις στον 21ο αιώνα και νομίζεις πως είσαι ένα τίποτε, ξαφνικά αντιλαμβάνεσαι πως είσαι κληρονόμος. Κι όσο κι αν ο 4ος αι. π.Χ. στον οποίον έζησε ο Δημοσθένης θεωρείται αιώνας παρακμής για την Αθήνα, οφείλεις να αναγνωρίσεις πως σε αυτόν έζησαν και ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Κάθε κληρονομιά έχει και τα καλά της, έχει και τα κακά της. Κι εμείς, για να διατηρήσουμε τα δικαιώματά μας, διαλέξαμε τα χειρότερα.

Πηγή

ΠΑΡΑΚΜΗ.

Του Βασίλη Δημητριάδη

Ζω σ’ ένα κόσμο που σαπίζει σαν αφημένο φρούτο στον αγρό, σαν σκουπίδι στη χωματερή που γεμίζει την ατμόσφαιρα μεθάνιο, έτοιμο να εκραγεί και να μολύνει το νερό που πίνουμε, μετατρέποντας το από γάργαρο σε διάφανο αλλά γεμάτο μυστικούς λοιμούς.

Ζούμε σ’ ένα κόσμο, άθροισμα των προσωπικών μας σάπιων, στον οποίο ο καθένας μας κουβαλά ένα παραωριμασμένο φρούτο μέσα του.

Ζούνε σ’ έναν κόσμο βρώμικο αλλά καθαρό μέσα στην άθλια παρακμή τους και νομίζουν ότι τον διαφεντεύουν.

Ζεις σ’ ένα κόσμο που δίνεις τροφή σε όλα τα σκουλήκια που διαβιούν μέσα σου και απλά περιμένουν το θάνατο σου για να βγουν στην επιφάνεια και να σε καταφάνε. Ταΐζεις και μεγαλώνεις στα σωθικά σου αυτούς που όταν δεν θα μπορείς άλλο θα εμφανιστούν με διαφορετική μορφή, την πραγματική.

Παρακμή, σήψη, δυσωδία. Σκοτεινές παρθένες πόρνες με άγια μορφή, έτοιμες να διαλύσουν το κορμί σου και να ρουφήξουν την ψυχή σου. Κίτρινος πυρετός σωτηρίας από μουχλιασμένους ηγέτες που δεν τολμούν να βγουν στο φως. Πράσινη όψη, απεχθής, αντάξια των ζωών τους. Τυφλά σκουλήκια που τράφηκαν σε γιγάντια σώματα άνευ προοπτικής κι ελέους. Ζωντανές αποδείξεις του εξευτελισμού του ανθρώπου.

 

Πηγή