ΘΑ ΒΑΛΟΥΝ ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ...ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ;

Του Αργύρη Κωστάκη

Καλό φθινόπωρο! Ξεχάστε, σας παρακαλώ πολύ την αντιπαθητική ευχή «καλό χειμώνα» που εκστομίζουν οι περισσότεροι (από κακή συνήθεια ή από βλακεία), ακόμη και από τις αρχές Αυγούστου! Ξεχνούν το γλυκό φθινόπωρο που, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, είναι ένα μικρό καλοκαίρι, το οποίο τραβάει ως και το Νοέμβριο. Λες και υπάρχει μια σιωπηλή συνωμοσία κατά του φθινοπώρου. Θέλουν να το εξαφανίσουν. Να του φορέσουν γραβάτα, ενώ φοράει μαγιό.

Ο Κλαούντιο Μάγκρις γράφει πως πολλοί μισούν το καλοκαίρι και το μικρό καλοκαίρι, το φθινόπωρο, επειδή μοιάζουν με τη ζωή. Φοβούνται το καλοκαίρι όπως φοβούνται τη ζωή, τον έρωτα, την ευτυχία, το θάνατο. Όπως φοβούνται να μείνουν μόνοι με τις σκέψεις τους.

Η ομορφιά του καλοκαιριού, βέβαια, έχει και τη σκληρή πλευρά της. Είναι το φως που τυφλώνει. Κάθε όμορφη διαδρομή είναι, ταυτοχρόνως, κι ένα τραύμα. Αφήνει στην καρδιά μια οδυνηρή νοσταλγία γιά όλα αυτά που λείπουν. Μια μελαγχολία για την τόσο μικρή απόσταση που χωρίζει την ομορφιά από τον πόνο.

Μυρίζω ακόμη το αγιόκλημα στο θερινό σινεμαδάκι που πήγαμε τρείς φίλοι από την παλιοπαρέα της παραλίας, στο Κόκκινο Λιμανάκι, για να δούμε ταινία με τον Τσακ Νόρις. ´Εχω ακόμη στο στόμα τη γεύση από το φρουίτ παντς που ήπια στο τελευταίο καλοκαιρινό πάρτυ του Χάρη. Ακούω ακόμη τους Modern Talking να τραγουδούν τα ντίσκο που χορεύαμε ιδρωμένοι. Αγκαλιάζω ακόμη τους φίλους μου γιατί αύριο γυρίζω στην Αθήνα, επειδή ανοίγουν τα σχολεία. Φιλάω ακόμη τη Μαρία, τον εφηβικό μου έρωτα, και δίνουμε όρκους αιώνιας αγάπης στην παραλία. Βλέπω ακόμη τα μανιασμένα κύματα της θάλασσας να χτυπούν στο βράχο που κάναμε ανέμελοι βουτιές. Όταν όλος ο κόσμος ήταν δικός μας.

Όταν δεν υπήρχαν στη ζωή μας αυτοί οι βρικόλακες της ζωής μας για ένα πιο όμορφο αύριο. Ευάγγελος Βενιζέλος, Αντώνης Σαμαράς, Τρισέ, Μπαρόζο, Γιούνγκερ. Λαγκάρντ, Ρεν, βαν Ρομπάι, Μέρκελ. Αυτά τα «τέρατα» που φυλάνε σε κάθε τους βήμα δέκα ένοπλοι και στις φλέβες τους αντί για αίμα ρέει το σήμα του ευρώ.

Ας μην αφήσουμε – ο καθένας όπως μπορεί – να κλέψουν τις ελπίδες μας όλοι αυτοί. Ας τους δείξουμε – και αποδείξουμε – ότι δεν θα συμμετάσχουμε πρόθυμα στο παιχνίδι της εξαπάτησης. Καθώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση διαγκωνίζονται για το ποια θα πει περισσότερα ψέματα.

Γι´ αυτό, λοιπόν, ας ξεκινήσουμε από το απλούστερο όλων. Μην κλέψουμε μόνοι μας τις εποχές. Ή μήπως ήδη μας τις έκλεψαν οι πολιτικοί; Ή μήπως ετοιμάζονται να βάλουν έκτακτη εισφορά και σε όσους πιστεύουν στο φθινόπωρο;

Πηγή

ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΕΣ.

Της Ελιζαμπετα Καζαλόττι

Από πέντε φάσεις περνάει ο άνθρωπος για να αποδεχθεί το θάνατο, ή οποιαδήποτε άλλη μορφή καταστροφικής απώλειας (εργασία, εισόδημα, ελευθερία) σύμφωνα με όσα περιέγραψε για πρώτη φορά το 1969 η γνωστή Ελβετίδα ψυχίατρος Ελιζαμπέτ Κιούμπλερ - Ρος, στο βιβλίο της «On Death and Dying» («Αυτός που πεθαίνει»).

Οι φάσεις αυτές που έγιναν γνωστές ως «Τα πέντε στάδια του θανάτου» περιλαμβάνουν την άρνηση (Αποκλείεται, δεν μπορεί να συμβαίνει σε εμένα...), το θυμό (απέναντι σε οποιονδήποτε θεωρεί υπεύθυνο για την κατάσταση), τη διαπραγμάτευση (Θα τα αλλάξω όλα, δώσε μου όμως άλλη μία ευκαιρία...), την κατάθλιψη (Δεν έχω ελπίδα, απλώς περιμένω το αναπόφευκτο) και την αποδοχή (που εμπεριέχει και τη λύτρωση). Η Κιούμπλερ - Ρος επισήμανε επίσης ότι αυτά τα βήματα δεν έρχονται απαραιτήτως στην ίδια σειρά, ούτε βιώνονται από όλους, αν και ένα πρόσωπο αντιμέτωπο με ένα καταστροφικό γεγονός θα διανύσει πάντα τουλάχιστον δύο από αυτά τα στάδια.

Θυμηθήκαμε τις θεωρίες της γνωστής ψυχιάτρου για να αποκρυπτογραφήσουμε τα συναισθήματα που επικρατούν στις ημέρες όπου πλανιέται πάνω από τη χώρα το φάντασμα της χρεοκοπίας ή, στην καλύτερη των περιπτώσεων, μια παρατεταμένη περίοδος ύφεσης.

Είναι σαφές ότι από το στάδιο της άρνησης έχουμε περάσει οι περισσότεροι-και πρωτίστως οι εκάστοτε κυβερνήσεις της χώρας που, επί σειρά ετών και ώσπου ο κόμπος να φτάσει στο χτένι, αρνήθηκαν πεισματικά να παραδεχτούν όσα ο κόσμος τα είχε τούμπανο και αυτοί κρυφό καμάρι. Κάποιοι βέβαια παραμένουν ακόμη αγκιστρωμένοι σε αυτό το στάδιο και αρνούνται πεισματικά τη ζοφερή πραγματικότητα.

Για το στάδιο της θλίψης μπορούμε επίσης να μιλήσουμε οι περισσότεροι και ειδικότερα όσοι μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα έχασαν εκείνα για τα οποία είχαν παλέψει χρόνια και τώρα ατενίζουν το μέλλον χωρίς καμία ελπίδα.

Ο θυμός, ωστόσο, είναι σήμερα το πιο διαδεδομένο συναίσθημα και όχι μόνο στην Ελλάδα. έτσι δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός «αγανακτισμένοι πολίτες» με το οποίο αυτοπροσδιορίζονται όσοι διαδηλώνουν και αντιστέκονται στις πλατείες της Ευρώπης.

Αναμφισβήτητα στο στάδιο της διαπραγμάτευσης βρίσκεται η κυβέρνηση, που ευαγγελίζεται την αλλαγή και υπόσχεται στους δανειστές μας μέτρα τα οποία εκ των πραγμάτων δυσκολεύεται να εφαρμόσει, ενώ προσπαθεί να χρυσώσει το χάπι στους εξασθενημένους πολίτες με αόριστες υποσχέσεις για το μέλλον.

Γίνεται σαφές ότι σε διαφορετική φάση βρίσκεται καθένας από εμάς, αντιμέτωπος με τα εφιαλτικά σενάρια που κυκλοφορούν αυτές τις ημέρες. Το θέμα είναι πότε και αν θα επέλθει η λύτρωση που εμπεριέχεται στην αποδοχή. Και το ερώτημα που τίθεται είναι «τι ακριβώς καλούμαστε να αποδεχτούμε σε αυτήν τη φάση για να πετύχουμε την πολυπόθητη λύτρωση». Μήπως π.χ. ότι έχουμε όλοι ένα μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε; Καμία αντίρρηση... ωστόσο αυτή η ευθύνη δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη όσων κρατούσαν επί χρόνια στα χέρια τους την τύχη της χώρας.

Μόνο αυτοί, με λίγα λόγια, με την αποδοχή της αποτυχίας τους και την αλλαγή πλεύσης είναι πλέον σε θέση να μας λυτρώσουν, με όποια σημασία μπορεί να έχει σήμερα αυτή η λέξη. Αλλωστε, με την αποδοχή των λαθών τους και την πρόθεση να πληρώσουν και να επανορθώσουν, λυτρώνονται όσοι κατηγορούνται για οποιοδήποτε παράπτωμα ή έγκλημα, ισχυρίζεται η Ε. Κιούμπλερ - Ρος.

enet.gr

ΟΧΙ ΠΑΛΙ ΕΚ-ΠΕΠΤΩ-ΚΟΤΕΣ ΝΑ ΤΟ ΠΑΙΖΟΥΝ ΑΗΤΟΙ.

Του Γιάννη Πανούση

Ανεπάρκεια καθεστώτος, γενικευμένη

ελαφρότητα και διαφθορά

Μιχ. Μοδινός, Σχεδία

Είναι βέβαιο ότι ζούμε σε περίοδο πολλαπλών κρίσεων. Αφού χάσαμε την όποια εθνική μας οντότητα και το (ασαφές) σχέδιο επιβίωσης του Eλληνισμού, τώρα χάνουμε –πέραν των οικονομικών καταβυθίσεων- και την κοινωνικοπολιτική μας ταυτότητα. Αριστεροί, κεντρώοι, δεξιοί, κεντροαριστεροί και κεντροδεξιοί έχουν γίνει ένα ιδεολογικό κουβάρι όπου ο καθένας λέει ό,τι θέλει (αρκεί να διαφέρει από αυτά που είπε ο άλλος) και ο καθένας κάνει ό,τι θέλει (αρκεί να έχει έτοιμα δυο-τρία ευφυολογήματα ή σλόγκαν επικοινωνιακού χαρακτήρα).

Οι πολιτικοί μας πρωτοστατούν σ’ αυτή την (ηθελημένη;) σύγχυση. Ένας αλλοδαπός που δεν γνωρίζει ονόματα, ιστορία και κομματικά σύμβολα πολύ δύσκολα θα ξεχώριζε από τη ρητορική τους σε τι Θεό πιστεύουν.

- Μας τιμωρούν καθημερινά (απολύσεις, περικοπές, ΦΠΑ) για να μην προκάνουμε να τους τιμωρήσουμε εμείς (γι’ αυτά που έκαναν και γι’ αυτά που κάνουν).

- Μας νομοθετούν και μας διδάσκουν το καινούργιο (!!) (κρατικός υπάλληλος, εργασιακή εφεδρεία, ιδιωτικοποιήσεις) ξεχνώντας αφενός ότι αυτοί οι ίδιοι έλεγαν επί χρόνια ακριβώς τα αντίθετα κι αφετέρου ότι αυτοί ψήφισαν τις όποιες στρεβλώσεις κι αυτοί επωφελήθηκαν από τι όποιες προνομιακές καταστάσεις.

- Θυμήθηκαν την ισότητα, ενώ αυτοί επιβίωσαν πολιτικά παραβιάζοντας (και βοηθώντας και τους κολλητούς τους να παραβιάζουν) τους ίσους όρους (ατιμωρησία, φωτογραφικές διατάξεις).

Η λίστα των υπο-κριτών πολιτικών είναι μεγαλύτερη από αυτή των φοροφυγάδων. Άρα, πριν απ’ όλα, χρειάζεται μια Νέα Δημοκρατική Αλλαγή και ένα νέο Κοινωνικό Πολιτικό Συμβόλαιο με νέους πολιτικούς που θα εκφράζουν νέους πολιτικούς σχηματισμούς και θα διέπονται από νέα πολιτική ηθική.

Υ.Γ: Ποιος, πότε, πώς άλλαξε τις αξίες της ζωής μας και τώρα ψάχνουμε να βρούμε άλλες;

 Πηγή

ΓΙΑΤΙ ΚΟΡΟΙΔΕΥΟΜΑΣΤΕ;

Για να δούμε μερικές αλήθειες...

Ας δούμε, το δια ταύτα, βάση αποτελεσμάτων:

Συγκρίνεται το ΕΤΑΚ με την εκτατή εισφορά, σε θέμα κόστους για ένα μέσο νοικοκυριό, που έθεσε ο κκ Βενιζέλος; ΟΧΙ

Είχαν χρόνο να διορθώσουν τα άσχημα του φοροεισπρακτικού μηχανισμού; ΝΑΙ. Το κάνανε; ΟΧΙ

Από το ΔΝΤ και μετά έπρεπε να μειώσουν δαπάνες; ΝΑΙ. Το κάνανε; ΟΧΙ

Έπρεπε να έχουν δημιουργήσει ένα φιλόξενο επιχειρηματικό περιβάλλον; ΝΑΙ. Το κάνανε ; ΟΧΙ

Έπρεπε να έχουν προστατέψει τους μικρομεσαίους; ΝΑΙ. Το κάνανε; ΟΧΙ

Έπρεπε, συμφώνα με τις αρχικές εξαγγελίες να έχουμε βγει στις αγορές; ΝΑΙ. Το κάνανε; ΟΧΙ.

Μας μιλήσανε για όχι άλλα μέτρα. Το κάνανε; ΟΧΙ

Έπρεπε να έχουν βρει ένα τρόπο να μειωθεί η ανεργία και να μην μεταναστεύει ο κόσμος; ΝΑΙ. Το κάνανε; ΟΧΙ

Επομένως, περί ποιο πράγματος, γίνεται η κριτική;

Εμ γιατί με τους νέους φόρους ΟΥΤΕ λεφτά θα μαζευτούν ΟΥΤΕ την στάση πληρωμών θα σταματήσουμε ΟΥΤΕ πρόκειται να υπάρχει ανάπτυξη.

Επομένως, πονάει κεφάλι; Κόψτε μωρέ να τελειώνουμε.

Από το πρωί έχω δει ΟΛΑ τα οικονομικά σίτε που απλά λένε το ίδιο πράγμα:

Πάμε για στάση πληρωμών. Εκτός και αν γίνει κανένα θαύμα….

Σταμάτης Στεφανάκος

Πηγή

ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΩΡΙΣ ΒΙΒΛΙΑ;

Της Άννας Δαμιανίδη *

Ευκαιρία να τα αγαπήσουμε! Αν ήμουνα δασκάλα θα ήμουν πολύ χαρούμενη φέτος που το υπουργείο καθυστερεί τη διανομή βιβλίων. Θα είχα την ευκαιρία να ξεκινήσω μαθήματα χωρίς αυτά τα τόσο μελετημένα και τόσους πολλούς υπογεγραμμένα (έχετε προσέξει πόσους πολλούς συγγραφείς έχει το καθένα;) σχολικά βιβλία. Την πρώτη μέρα, αν υποθέσουμε ότι είχα την Πρώτη Δημοτικού, θα είχα πάρει μαζί μου το βιβλιαράκι της Παυλίνας Παμπούδη που λέγεται «Με το άλφα και το βήτα». Ίσως και το αλφαβητάρι που είχαμε στη δεκαετία του 60, το οποίο τόσο αγαπήθηκε ώστε κυκλοφόρησε ξανά κι έχει γίνει καλτ. Τα παιδιά μου πριν πάνε στο Δημοτικό το αντέγραφαν σελίδα- σελίδα, τόσο τους άρεσε. Θα το έδειχνα στους μαθητές και θα ζητούσα να το αγοράσουν. Ναι, να πάνε στα μαγαζιά και να δώσουν πέντε ή δέκα ευρώ, τόσο κάνουν αυτά τα βιβλία. Όσο τρεις τυρόπιτες ή τέσσερα κρουασάν. Υπολογίζοντας έτσι, θα κάναμε και την αριθμητική μας.

Αν είχα Δευτέρα Δημοτικού θα διάλεγα κάτι πιο δύσκολο, μια ιστορία του Τριβιζά, ή τις μεγαλύτερες ιστορίες της Παμπούδη. Δεν θα άφηνα να τελειώσει η χρονιά χωρίς να διαβάσουμε με τα παιδιά τις σειρές «Ιστορίες για γέλια και για χρώματα» και «Δεκαπεντέμιση παράξενα παραμύθια» (ενάμισι ευρώ το κάθε μικρό βιβλιαράκι). Στην Τρίτη θα ξεκινούσα τον Τρελαντώνη της Πηνελόπης Δέλτα και το «θείο Πλάτωνα» της Άλκης Ζέη. Στην Τετάρτη θα δοκίμαζα το Μόγλη του Κίπλινγκ και τη Μοβ ομπρέλα, πάλι της Άλκης Ζέη, που είχε κάνει τα δικά μου να γελάσουνε μέχρι δακρύων σε αντίστοιχη ηλικία. Πέμπτη και Έκτη θα περνάγαμε στα μεγάλα, Χάρι Πότερ, αν δεν το είχαν όλα ξεκοκαλίσει ήδη, τις «Μικρές κυρίες» της Λουίζας Μέι Άλκοτ, τα πιο μεγαλίστικα της Άλκης Ζέη, της Ζορζ Σαρρή, κι ένα σωρό άλλα φυσικά, τα πρώτα που μου έρχονται στο μυαλό γράφω. Κλασσική, καλή λογοτεχνία, η συνταγή δεν αποτυγχάνει ποτέ. Για τα άλλα μαθήματα, Φυσική, Ιστορία κλπ, θα παράγγελνα τα καταπληκτικά εικονογραφημένα βιβλία που κυκλοφορούν για κάθε επιστημονικό θέμα. Καθαρές εικόνες, απλά κείμενα, συναρπαστική επαφή με τον κόσμο, καμία σχέση με τα πολυσέλιδα αλλά μίζερα βιβλία του Υπουργείου. Είναι λίγο ακριβότερα, πέντε κρουασάν ή επτά κόκα- κόλες το καθένα. Θα περνούσαμε έναν υπέροχο Σεπτέμβρη, μέχρι να μας πάρουνε χαμπάρι…

*Η Άννα Δαμιανίδη είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας και μεταφράστρια.

Πηγή

Η (ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ) ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ.

Toυ ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΡΑΝΑ

Η γνώση είναι δύναμη. Με αυτό το σλόγκαν, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες οδήγησαν τους λαούς τους στο κατώφλι του εικοστού πρώτου αιώνα. Και τώρα που έχουμε μπει σε αυτόν για τα καλά, ήρθε πια η ώρα να μοιράσουν αυτήν τη δύναμη το ίδιο όπως μοιράζουν και τον πλούτο: στους λίγους τη μερίδα του λέοντος και στους πολλούς τα ψίχουλα.

Οι φοιτητές της Σκωτίας τρέμουν την επόμενη χρονιά. Επειδή όσοι θα εγγράφονται στο εξής στα πανεπιστήμιά της από την υπόλοιπη Βρετανία, θα πρέπει να πληρώνουν δίδακτρα έως και 9.000 λίρες τον χρόνο. Τι φοβούνται οι σκωτσέζοι φοιτητές; Πως αργά ή γρήγορα θα τους αποβάλει το σύστημα, προτιμώντας εκείνους τους φοιτητές που θα μπορούν να πληρώνουν όσο όσο για τη μόρφωσή τους. Ετσι, η δωρεάν ανώτατη παιδεία της Σκωτίας θα υπονομευτεί, με τη διείσδυση μιας ιδιωτικής αγοράς στα πανεπιστήμιά της. Μα ακόμη και τα πανεπιστήμια που βλέπουν με καλό μάτι αυτήν την αγορά, βρίσκονται μπροστά σε μερικά βασανιστικά ερωτήματα: Πόσο άραγε πρέπει να χρεώνουμε τους φοιτητές; Αν βάλουμε ακριβά δίδακτρα, θα χάσουμε πολλούς. Αν βάλουμε φθηνά, θα κινδυνέψουμε να μη μας προτιμήσουν φοιτητές που θα μας θεωρήσουν «β' κατηγορίας». Ομως, αυτό το σκεπτικό ταιριάζει πιο πολύ σε μπακάλικα παρά σε εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Η επίθεση στη δωρεάν παιδεία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη από άκρη σε άκρη της Ευρώπης. Στην Καταλωνία, που οι φοιτητές της σήμερα πλημμυρίζουν τις πλατείες των αγανακτισμένων, η τοπική κυβέρνηση εφαρμόζει αυτό που ονομάζει «νέο πανεπιστημιακό μοντέλο». Με δυο λόγια, περικοπές έως και 20% στη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, με αποτέλεσμα τις απολύσεις καθηγητών και την κατάργηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αλλά και αυξήσεις στα δίδακτρα που γίνονται πια απαγορευτικά για τους φοιτητές που το εισόδημα των οικογενειών τους μειώνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια. Αντίθετα με τις απατηλές διαβεβαιώσεις των πολιτικών ηγεσιών, αυτή η «λιτότητα στην παιδεία» δεν είναι συγκυριακή, αλλά προγραμματισμένη από καιρό. Δεν οφείλεται στην οικονομική κρίση, αλλά προβλεπόταν εδώ και χρόνια από τη «διαδικασία της Μπολώνιας» για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου ανώτατης εκπαίδευσης. Ο στόχος είναι ο αναπροσανατολισμός της ακαδημαϊκής γνώσης σε εξειδικευμένες τεχνοκρατικές κατευθύνσεις, που θα χρηματοδοτούνται από ιδιωτικές επιχειρήσεις και θα παράγουν στελέχη γι' αυτές - κάτι που κάθε άλλο παρά αποτελεί εγγύηση για την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αξιοπιστία των ερευνών και των σπουδών που θα παράγουν έτσι τα πανεπιστήμια, φυσικά με το αζημίωτο.

Η τραγωδία των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων με την επιβολή αυτού του μοντέλου κουβαλάει μαζί της μία άλλη. Καθηγητές και φοιτητές βρίσκονται σήμερα στη δυσάρεστη θέση να αγωνίζονται για να διατηρήσουν μια κατάσταση που, μολονότι έχει και αυτή τα στραβά της, δεν τολμούν να αποπειραθούν τη διόρθωσή τους, επειδή ξέρουν ότι στην παραμικρή τέτοια απόπειρά τους, τα αρπακτικά καιροφυλακτούν για να μην αφήσουν λίθο επί λίθου.

Πηγή

Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.

Της ΠΑΡΗΣ ΣΠΙΝΟΥ

Θα γίνουμε πιο συντηρητικοί ή ριζοσπάστες; Θα καταστρέψουμε ή μήπως θα δημιουργήσουμε; Πανεπιστημιακοί και συγγραφείς εξηγούν με ιστορικά παραδείγματα πώς επηρεάζουν τους λαούς οι ακραίες συνθήκες σαν αυτές που ζούμε κι εμείς σήμερα.

Νομίζουμε ότι ονειρευόμαστε και όταν ξυπνήσουμε ο εφιάλτης θα έχει φύγει. Ομως, η μείωση των μισθών, η εξαθλίωση των κατώτερων στρωμάτων, οι απολύσεις, η ανεργία, οι βίαιες συμπεριφορές δεν είναι όνειρο, αλλά η σκληρή πραγματικότητα. Απογοήτευση, ανασφάλεια, οργή ή όπως καυστικά το θέτει ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης: «Είναι σα να σου λένε στα γεράματά σου ότι είσαι υιοθετημένος. Είναι αυτό που λέει ο Καραγκιόζης, θα φάμε θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε...»

Πώς όμως η παρατεταμένη οικονομική και πολιτική κρίση επιδρά στην ψυχολογία του καθενός και όλων μας διαμορφώνοντας νέες στάσεις και συμπεριφορές; Πώς μια κοινωνία αλλάζει όταν αισθάνεται πως δεν υπάρχει διέξοδος στο μέλλον, ούτε δικαίωση από το παρελθόν; Παρότι σήμερα βιώνουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση, οι συνομιλητές μας επιχειρούν να περιγράψουν πώς διαμορφώνεται το πρόσωπο της κοινωνίας σε κρίσιμες περιόδους συνεκτιμώντας και τα ιστορικά παραδείγματα.

«Τα τελευταία 36 χρόνια και οι δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις πρότειναν ένα αναπτυξιακό μοντέλο που βασιζόταν στην κατανάλωση και στον δανεισμό. Δανειζόμασταν για να περάσουμε καλά και το λογαριασμό θα τον πλήρωναν τα παιδιά και τα εγγόνια μας. Τελικά, όμως, τον πληρώσαμε εμείς», λέει ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος. «Την ώρα που βρεθήκαμε στο στόχαστρο της αγοράς ήμασταν τελείως απροετοίμαστοι ψυχολογικά. Δεν είχαμε την ψυχολογία που είχε ο Ελληνας μέχρι τη Δικτατορία, ότι δηλαδή είμαστε φτωχοί, "αυτά έχουμε, με αυτά θα ζήσουμε". Είχαμε περάσει σε ένα καταναλωτικό πρότυπο. Τώρα υπάρχει μεγάλη απογοήτευση και όσο περισσότερο πιεζόμαστε τόσο περισσότερο εξοργιζόμαστε».

Παρανοϊκή βία

Ενας άλλος πόλος που αναπτύχθηκε ανεξάρτητα είναι, κατά την απόψή του, «η κουλτούρα της βίας». Οπως τονίζει: «Θεωρούνταν δεδομένο ότι και στην πιο ειρηνική διαδήλωση μπορούσαμε να πετάξουμε και μια μολότοφ. Ομως όταν πετάς μια μολότοφ, οι πιθανότητες να κάψεις κάποιον είναι τεράστιες. Αν την πετάξεις σε έναν κλειστό χώρο και μετά ρίξεις και βενζίνη, όπως έγινε στη Marfin, τότε μιλάμε για έγκλημα. Είχε γίνει ένα είδος νοσηρής λοταρίας, εάν θα προλάβουν οι άνθρωποι να βγουν ζωντανοί. Και το άλλο αποκρουστικό ήταν ο χλευασμός προς την αγωνία των θυμάτων. Αυτό δεν λέγεται απλώς ασύμμετρη βία, αλλά παρανοϊκή και ηλίθια βία».

Οταν ένα κράτος ενδιαφέρεται να σώσει μόνο την οικονομία, όχι την κοινωνία, τότε το κόστος είναι μεγάλο. Οι άνθρωποι θα πληρώνουν μόνο φόρους, χωρίς να έχουν το «δικαίωμα» να ονειρεύονται, να ελπίζουν για το μέλλον. Θα ακυρώνεται το ίδιο το νόημα της ύπαρξής τους, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Νίκος Παναγιωτόπουλος.

«Πράγματι, γνωρίζουμε πως η "τρέχουσα τιμή" της ανεργίας, του αποκλεισμού, προσμετράται, όπως έδειξε ο Μπουρντιέ, ακόμη σε πόνο, οδύνη, με βία που μπορεί να κατευθυνθεί τόσο ενάντια στους άλλους, παίρνοντας διάφορες μορφές κακοποίησης και βιαιοπραγίας, όσο και εναντίον του ίδιου μας του εαυτού, με τη μορφή του αλκοολισμού, των ναρκωτικών, της κατάθλιψης κ.λπ. Το τίμημα της τεράστιας ανεργίας, της αθλιότητας, της χωρίς όρια εκμετάλλευσης, του αποκλεισμού, της απανθρωπιάς, το τίμημα της επιλογής να δένουμε, όπως έλεγε ο Λάιμπνιτζ, περισσότερα σκυλιά με λιγότερα λουκάνικα, είναι η εγκατάσταση μιας υπόγειας μορφής εμφυλίου πολέμου. Και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, όταν η σημερινή κρίση και η οικονομιστική λογική της διαχείρισής της επιχειρεί να καταστήσει πιθανή και ανεχτή την εμπειρία της έλλειψης μέλλοντος σε ευρύτατα στρώματα. Οι πολιτικές ισοπέδωσης των εργασιακών σχέσεων που έως τώρα γνωρίζαμε δεν ακυρώνουν μόνο τη δυνατότητα ύπαρξης πολλών ανθρώπων (και βέβαια την αξιοπρεπή ύπαρξη πολύ περισσότερων), ακυρώνουν, επίσης, και το λόγο ύπαρξής τους, τους αποστερούν, με άλλα λόγια, τη ζωτικής σημασίας ψευδαίσθηση της λειτουργίας τους, της αποστολής που οι ίδιοι οφείλουν να έχουν».

Μεταναστευτικά ρεύματα

Στο «δράμα των ανθρώπων» εστιάζει και ο συνεργάτης της «Ε», καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Paris VIII, Κώστας Βεργόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι στο παρελθόν, σε κρίσιμες καταστάσεις δημιουργήθηκαν μεταναστευτικά ρεύματα: προς στην Αμερική μετά τη χρεοκοπία, επί Τρικούπη και προς την Αυστραλία μετά τον Εμφύλιο.

«Η λαϊκή αγανάκτηση μπορεί να πάρει άγριες μορφές, ακόμα και καταστροφικές, ανεξάρτητα από πολιτικές προοπτικές. Ο λαός θέλει να τιμωρήσει ή να εκδικηθεί πολιτικούς και ολόκληρο το σύστημα που τον έχει φέρει σε κρίσιμη κατάσταση. Αυτό όμως δεν προσδιορίζει πού θα στραφεί στην επόμενη φάση», εκτιμά ο ίδιος ενώ φέρνει ιστορικά παραδείγματα: «Η χρεοκοπία επί βασιλείας Λουδοβίκου και τα μέτρα λιτότητας οδήγησαν στη Γαλλική Επανάσταση. Δεν ήταν όμως σαφές εξαρχής πού θα οδηγούσε η Επανάσταση, καθώς ένα χρόνο μετά το ξέσπασμά της, το 1790, οι επαναστάτες έδωσαν τα χέρια με το βασιλιά και συμφιλιώθηκαν, προσωρινά όπως αποδείχτηκε. Επομένως το αποτέλεσμα κάθε φορά εξαρτάται από τον εκάστοτε συσχετισμό δυνάμεων. Στην Ιταλία το 1920, πάλι, την πολύ μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια κατόρθωσε να καρπωθεί ένα άτομο που προερχόταν από την αριστερά, ο Μουσολίνι, ο οποίος έκανε δικτατορία που κράτησε 20 χρόνια. Το ίδιο συνέβη με τον Χίτλερ, ο οποίος, ως εθνικός σοσιαλιστής, ανταποκρίθηκε στο αίτημα του λαού που ζητούσε προστασία μπροστά στην οικονομική κρίση και ακολούθησε κι αυτός τη μέθοδο του συντεχνιακού κράτους».

Τι συνέβη στην Ελλάδα σε πολύ κρίσιμες περιόδους; «Στη διάρκεια της Κατοχής ο κόσμος πέρασε στην άλλη πλευρά, στο ΕΑΜ, και αυτό οδήγησε στα γεγονότα που όλοι ξέρουμε. Η αριστερά τότε έχασε το τρένο της Ιστορίας, όχι γιατί συνετρίβη στρατιωτικά, αλλά γιατί ήταν σε πλήρη σύγχυση στο πολιτικό πεδίο», συνεχίζει ο Κ. Βεργόπουλος, ο οποίος επιθυμεί να διαλύσει, όπως λέει, ένα μύθο: ότι σε περιόδους κρίσης η κοινωνία στρέφεται προς τον συντηρητισμό.

«Ο κόσμος στρέφεται προς ριζοσπαστικές λύσεις» τονίζει. «Είναι έτοιμος να δεχτεί όχι μόνο αριστερές, αλλά και δεξιές ριζοσπαστικές λύσεις. Εγκειται στην ικανότητα των πολιτικών δυνάμεων να μπορέσουν να εκφράσουν αυτή την επιθυμία του κόσμου. Στην Ελλάδα οι αριστερές λύσεις έχουν μεγαλύτερη κοινωνική απήχηση, αλλά είναι αδιαμόρφωτες κι αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο. Καθώς βρισκόμαστε σε μια ιστορική στιγμή, οι ευθύνες της αριστεράς είναι πολύ μεγάλες, αλλά δεν έχουμε και καμία εγγύηση ότι θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Προς το παρόν παραμένει αδρανής και εσωστρεφής».

 

Υγιής και νοσηρός εαυτός

Ο πανεπιστημιακός και συγγραφέας Βασίλης Καραποστόλης εκτιμά πως σε περιόδους κρίσης αποκαλύπτονται τα βαθύτερα στοιχεία της ψυχοσύνθεσης ενός λαού, καθώς και οι διαφορές του με άλλους. Μάλιστα, συγκρίνει τους Γερμανούς με τους Ελληνες. Ενώ αυτοί μετακυλίουν προς τα έξω τον υποβιβασμό τους, εμείς στρεφόμαστε εναντίον το εαυτού μας. Και εξηγεί:

«Πώς αντέδρασαν οι Γερμανοί στην ταπείνωση που γνώρισαν μετά την ήττα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο; Αρχισαν αμέσως την προσπάθεια να ανασυντάξουν εκείνο ακριβώς που είχε διαλυθεί: το στάτευμά τους. Στον οικονομικό τομέα, έχοντας χάσει το χρήμα που διέθεταν (εξαιτίας του πολέμου όσο και του κραχ του '29), επέλεξαν να καταδιώξουν εκείνους ακριβώς που έμοιαζαν ταυτισμένοι με το χρήμα, τους Εβραίους. Ταπεινωμένη και χωρίς πόρους, η Γερμανία πίστεψε ότι έπρεπε να εκμηδενιστούν άλλα κράτη και φυλές ώστε να αποκατασταθεί η τάξη στον πλανήτη, θεμέλιο της οποίας θεωρούσε τη δική της υπεροχή.

Αντιθέτως, είναι χαρακτηριστικό ότι η μεγαλύτερη ταπείνωση την οποία υπέστη η Ελλάδα, το 1922, δεν μετατράπηκε σε δράση εναντίον κάποιων εξωτερικών υπαιτίων. Το αγκάθι βυθίστηκε στη σάρκα του έθνους. Οι τυφεκισμοί των ενόχων στο Γουδί ήταν η πράξη με την οποία οι Ελληνες έδειξαν ότι στο διχασμό δίνουν μια "καθαρκτική" αποστολή. Θέλουν πάση θυσία να χωριστεί ο εαυτός τους σε δύο μέρη, το υγιές και το νοσηρό και με την αποβολή του νοσηρού μέρους να μείνει καθαρό εσαεί το άλλο. Πρόκειται βέβαια για αυταπάτη. Μετά την Καταστροφή του '22 αποκαλύφθηκε ένα είδος ντροπής, φάνηκε ότι ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού λαού ένιωσε πως ήταν κατώτερου ποιού (ηθικού και ψυχικού) απ' αυτό που ήθελε να είναι. Επρεπε λοιπόν να διορθωθεί η εικόνα του στα ίδια του τα μάτια και διάλεγε τις δίκες και τις εκτελέσεις για να το πετύχει», λέει ο Β. Καραποστόλης. Και καταλήγει:

Ξεπεσμός και εξύψωση

«Μας καταδιώκουν πιο πολύ οι ενοχές απ' ό,τι τους Γερμανούς. Γι' αυτό, άλλωστε, στην Ελλάδα εκδηλώνεται κατά καιρούς μια ισχυρή ανάγκη για εξιλέωση. Το 1940 ήταν η κορυφαία απόδειξη αυτής της ανάγκης. Ενας ολόκληρος λαός, αποκρούοντας ενωμένος την ιταλική εισβολή, θέλησε να εξιλεωθεί για τους διχασμούς στους οποίους είχε παραδοθεί στο παρελθόν».

Υπάρχουν όμως αισιόδοξες προβλέψεις για να υπερβεί η κοινωνία το αδιέξοδο όπου οδηγείται; «Κάθε κρίση την ακολουθεί ένα αίσθημα ξεπεσμού και κάθε ξεπεσμό μια ανάγκη για επανεξύψωση», λέει ο Β. Καραποστόλης. «Το ζήτημα σήμερα είναι αν θα μπούμε και πάλι στον κύκλο της αυτοκαταδίκης και αλληλοεξόντωσης ή θα βρούμε τα απαραίτητα σημεία ενότητας έξω από τον κύκλο. Τα ψυχικά γνωρίσματα ενός λαού δεν αλλάζουν εύκολα, αυτό δείχνει η ιστορία του πολιτισμού, και οι Ελληνες δεν έχουν ισχυρή τάση (ή και την ικανότητα) να επιτίθενται εναντίον κάποιων "κατώτερων". Τουλάχιστον όμως ας μην επιτίθενται οι μισοί εναντίον των άλλων μισών με αφορμή ή και με το πρόσχημα ότι πρέπει επιτέλους να γίνει αυτοκριτική. Αλλο αυτοκριτική και άλλο η αυταρέσκεια της μεμψιμοιρίας. Αλλο να ζητάμε την τιμωρία κάποιων διεφθαρμένων και άλλο να γίνεται πεποίθηση ότι η διαφθορά είναι "μέσα στο αίμα μας". Το χειρότερο είναι αυτό: να μας αρέσει να διαμαρτυρόμαστε γι' αυτό που ποτέ δεν αλλάζει».

Οταν ένα κράτος δεν μπορεί να προσφέρει συλλογικό όραμα, όταν έχει χάσει το ηθικό και την ηθική του, αναπόφευκτο είναι να εντείνεται η κρίση της πολιτικής και ο αντικοινοβουλευτισμός, εκτιμά ο Ν. Παναγιωτόπουλος. Πιστεύει επίσης ότι δεν αποκλείεται «να υπάρξει έξαρση του "εθνικού" και του "πατριωτικού" σε αντίθεση με το "ξένο", όπου θα εκφράζεται η θέληση να επιβεβαιωθεί ο έλεγχος του επιμερισμού κρατικών πηγών κοινωνικής και οικονομικής ενέργειας, καθώς και η αξίωση να δοθεί προτεραιότητα στους "καθαρούς Ελληνες". Και βέβαια, αυτή η πολύ βαθιά δυσαρέσκεια είναι εξαιρετικά πιθανό να ενισχύσει τις δημαγωγικές πολιτικές, οι οποίες θα επιδιώξουν να αυξήσουν τις δυνάμεις τους».

Αντιθέτως, μετά την οργή και την απογοήτευση κι αφού περάσουμε μια περίοδο «πένθους», ο Γ. Σκαμπαρδώνης βλέπει να αναδύεται «ένα λυτρωτικό αίσθημα αυτοσυνείδησης, που ελπίζω θα οδηγήσει σε μια νέα πίστη. Η πίστη για επιβίωση και το κίνητρο να νικήσεις αυτή την κατάσταση δίνει μια στόχευση, μια κοινή γραμμή, έναν προσανατολισμό, που οδηγεί τον ελληνισμό σε ψυχική σύγκλιση».

enet

ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΜΕ!

Του Οδυσσέα Ιωάννου

Σκαλώσαμε. Δεν ρολάρει τίποτα. Ούτε το καλό –βέβαια- αλλά ούτε και το κακό. Κούραση, παραίτηση και ευχές για το χειρότερο αρκεί να γίνει γρήγορα. Εκεί είμαστε. Πληθαίνουν τα κατάγματα σε ζωές, τα οποία οδηγούν τους τραυματίες να εύχονται το τέλος, αρκεί να γίνει γρήγορα. “Να τελειώνουμε. Να πτωχεύσουμε να δούμε τι θα κάνουμε”. Δεν είναι πολιτική θέση αυτό, είναι το τραύμα που θέλεις πια να κλείσει. Να φύγει το σκοτωμένο αίμα, να συνεχίσεις να ζεις, έστω όχι αρτιμελής, αλλά να θρηνήσεις, να πενθήσεις, να το πάρεις απόφαση. Δεν ζούμε. Όλα σε αναστολή. Η καθημερινότητά μας, μία εκκρεμότητα, μία παγωμένη εικόνα, μία φωτογραφία καταρράκτη με ακίνητο νερό. Με έχει απογοητεύσει ο νεοφιλελευθερισμός. Τον είχα για πιο αποφασιστικό. Αν κάτι γούσταρα σε αυτόν ήταν η αποτελεσματικότητά του στα ακαριαία χτυπήματα. Τώρα το μαχαίρι έχει στομώσει και δεν κόβει. Είναι βάσανο. Μου θυμίζει το γνωστό ανέκδοτο. “Χύσε παιδί μου…χύσε παιδί μου…” για να πάρει την απάντηση “το έχουμε υπόψιν μας μαντάμ!”. Ναι, το έχεις υπόψιν σου αλλά δεν σε βλέπω πολύ ζωηρό…

Κάποιοι βέβαια δουλεύουν σκληρά. Σκέφτονται, ενεργούν. Η ευκαιρία της φτώχειας δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η θηριώδης ανεργία, η απόγνωση, ο στεγνός φόβος για το αύριο προσφέρουν το καλύτερο timing για να καταργήσουμε το πανεπιστημιακό άσυλο! Τώρα έπρεπε να γίνει γιατί τώρα αλλάζει η Ελλάδα… Δεν ανοίγω κουβέντα για το σωστό ή το λάθος –κάποιο έργο πρέπει να επιδείξει και η Υπουργός Παιδείας, και δεν μπορούν όλα να σταματήσουν με το πρόσχημα της κρίσης- αλλά όταν γκρεμίζεται το σπίτι σου κι εσύ διαλλέγεις πατάκια για το μπάνιο, σημαίνει πως πολύ στο λαιμό σού κάθονταν τόσα χρόνια τα παλιά σου πατάκια… Και η χαρά σου δεν κρύβεται…

Να τελειώνουμε λοιπόν! Όχι, δεν είναι η πολιτική θέση μου αυτή, στο είπα, δεν προτείνω λευκή πετσέτα. Αλλά είναι τόσος κόσμος πια που παρακαλάει για ένα κάποιο τέλος. Τι να τους πω; Ότι στην γραμμική απεικόνιση της εξίσωσης του χρόνου αλλά και στην ακανόνιστη της Ιστορίας, δεν υπάρχει τέλος και αρχή παρά μόνο συνέχεια; Να βάλω την μάνα μου στα εβδομήντα της να διαβάσει τους μεγάλους κλασικούς; Δεν την πλακώνω στους μπάφους καλύτερα;

Ούτε στην Κατοχή ο κόσμος δεν παρακαλούσε για ένα τέλος στο μαρτύριο. Αν διαβάσεις αφηγήσεις θα δεις πως όσοι δεν πέθαιναν στους δρόμους και στα υπόγεια της Γκεστάπο, και πολύ όμορφα τραγούδια έγραφαν, και σε σπίτια μαζεύονταν και γελούσαν, και τρελό sex έπαιζε. Είμαστε όλοι εκτεθειμένοι απέναντι στους ιστορικούς τους μέλλοντος

Πηγή

ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ: ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ

Του Στάμου Κυρζόπουλου

Στο παρόν σημείωμα θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο κατά τη γνώμη μου διαχρονικές πληγές του δημοσίου λόγου στην χώρα μας (και ίσως όχι μόνον), που το τελευταίο ειδικά διάστημα επεκτείνονται σε μια συνειδητή προσπάθεια απομόνωσης κάθε νηφάλιας προσπάθειας προσέγγισης των αιτίων της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης αλλά και αναζήτησης πιθανών διεξόδων. Αναφέρομαι στην ηθικολογία- ηθικισμό και στον «τεχνοκρατικής-επιστημονικής» αυθεντίας λόγο.

Ηθικολογία

Αμφότερες οι αντιμαχόμενες τάσεις στο δημόσιο λόγο και την πολιτική δράση στην χώρα μας, σχηματικά μνημονιακοί-αντιμνημονιακοί, στην κλιμάκωση της ρητορείας τους, τους τελευταίους μήνες επιστρατεύουν όλο και περισσότερο ηθικά προτάγματα..

Οι απολογητές του λεγομένου κόμματος του μνημονίου θέτουν μετ’ επιτάσεως τα ζητήματα συλλογικής ευθύνης-ενοχής («μαζί τα φάγαμε»), ατομικής ευθύνης των πολιτών για τις πολιτικές επιλογές («εσείς τους ψηφίζατε») αλλά και μία προτεσταντικής υφής προσέγγιση του ελληνικού προβλήματος σύμφωνα με την οποία η ελληνική κοινωνία υπήρξε αμαρτωλή και έφθασε η ώρα του κολασμού της: φταίξαμε και πρέπει να πληρώσουμε, χρωστάμε και οφείλουμε να επιστρέψουμε τα οφειλόμενα, υπήρξαμε άσωτοι και πρέπει να μεταμεληθούμε. Είναι ένας λόγος γεμάτος πρέπει και ηθικά αξιώματα, ένας λόγος που επιδιώκει τον συνετισμό της κοινωνίας. Είναι η κουλτούρα της αιδούς και της ενοχής: οι ανεπρόκοποι αισχύνονται επειδή είναι ένοχοι και λειτουργούν ως ένοχοι μέσα στην καταισχύνη τους. Σύμφωνα με την λογική αυτή (λογική του κλασσικού φιλελευθερισμού, είναι η αλήθεια) θεωρείται πλέον όχι μόνο φυσικό και αναπότρεπτο αλλά και αξιακά και ηθικά επιβεβλημένο, ότι όποιος δεν φροντίσει να ζει ως επιτυχής μέρμηγκας, οφείλει να υποστεί την μοίρα του άφρονος τζίτζικα. Δεν είναι πια ο άνεργος αθώο θύμα της αγοράς, που θα μπορούσε να προσβλέπει σε κοινωνική αρωγή και προστασία, είναι ο «μη απασχολήσιμος» που στιγματίζεται ως άχρηστος και ανάξιος. Εφόσον όλα λοιπόν είναι αποτελέσματα λανθασμένων επιλογών, ουδείς δικαιούται να διαμαρτύρεται και η κοινωνική μέριμνα για τους ασθενέστερους από ευθύνη της κοινωνίας και του κράτους μετατίθεται στον ατομικό εθελοντισμό και τις χορηγικές πρακτικές της ατομικής ελεημοσύνης.

Αλλά και η άλλη πλευρά, η πλευρά των σκληρών αντιμνημονιακών, δεν υστερεί σε ηθικολογία. Εδώ έχουμε το στερεότυπο του Λαού (ως ενιαίας πάντα οντότητας) που είναι a priori αθώος και άμεμπτος και διαρκώς εξαπατάται, παρασύρεται και εν τέλει προδίδεται από υστερόβουλες, προδοτικές και δοσιλογικές πολιτικές ηγεσίες. Οι πολιτικοί είναι συλλήβδην αργυρώνητοι, διεφθαρμένοι και διαπλεκόμενοι, και ως εκ τούτου οι πρακτικές διαπόμπευσης τους ηθικά δικαιολογημένες, ενώ από την άλλη, οτιδήποτε λαϊκό καθαγιάζεται ως τέτοιο. Η πάλαι ποτέ ανδρεοπαπανδρεϊκή ρήση «δεν υπάρχουν θεσμοί παρά μόνον ο Λαός» πασπαλίζεται με την (αγνή, νομίζω) ουτοπία της άμεσης δημοκρατίας για να προκύψει ένα επικίνδυνο μείγμα ισοπεδωτικού και αδιέξοδου αντικοινοβουλευτισμού που σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής κρίσης είναι πιθανότερο να καταλήξει σε κάποιας μορφής ηθικολογούντα ολοκληρωτισμό παρά σε μια γνήσια και αδιαμεσολάβητη αμεσοδημοκρατική πολιτειακή θεσμική συγκρότηση.

Η Tεχνοκρατική –Επιστημονική Αυθεντία- Oι Illuminati

Πέραν της ακατάσχετης ηθικολογίας, μνημονιακοί (κυρίως αυτοί) αλλά και σκληροί αντιμνημονιακοί επιστρατεύουν καθημερινά και την υποτιθέμενη αυθεντία τεχνοκρατών και επιστημόνων για να ισοπεδώσουν την αντίθετη άποψη. Στρατιές οικονομολόγων, τέως και νυν καθηγητών πανεπιστημίου της ημεδαπής και του εξωτερικού, νομικών, think-tanks και άλλων «ειδικών» αρθρογραφούν καθημερινά στον τύπο και το διαδίκτυο, προσκαλούνται σε ραδιοφωνικές εκπομπές και τηλεοπτικές συζητήσεις και με το αλαζονικό ύφος της αυθεντίας και του απολύτου επαΐοντος δεν αρκούνται μόνο στο να εκφράσουν τις συνήθως απόλυτες απόψεις τους, αλλά κατακεραυνώνουν και οιονδήποτε «αδαή» τολμήσει να διαφωνήσει μαζί τους. Αν τύχει δε και αντιπαρατίθενται στην ίδια εκπομπή δύο αντιθέτων απόψεων «ειδικοί», η σφοδρότητα της σύγκρουσης τους και του, θα μου επιτρέψετε, «ξεκατινιάσματος» τους, ξεπερνά και αυτό, των όχι και τόσο φημισμένων για το υψηλό τους επίπεδο, πολιτικών.

Για τους μεν μνημονιακούς τεχνοκράτες η συμπεριφορά αυτή είναι πιο ευεξήγητη.

Θα δανειστώ λίγα λόγια του Νίκου Ξυδάκη: Έχουν μια «απροκάλυπτη αποστροφή προς τον λαό και τη λαϊκή κυριαρχία, ενώ ο εκσυγχρονισμός νοείται ως λατρεία μιας δημοκρατίας των διευθυντών, εξ ου και οι πυκνές αναφορές σε κυβερνήσεις τεχνοκρατών, σοφών κ.λπ. Πίσω από τη ρητορική των εκσυγχρονιστών περί αριστείας, συναίνεσης, σωφροσύνης κ.ο.κ. λανθάνει η εδραία πεποίθησή τους ότι ο λαός μπορεί να κυβερνηθεί μόνο από Illuminati, προερχόμενους από συγκεκριμένα σχολεία, κομματικά θερμοκήπια ή συγκεκριμένες οικογένειες και παρέες. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ισχύει ούτε αυτή η ιδιοτέλεια• επικρατεί η καθαρή ιδεολογία, καθαρή μεν, αλλά τόσο ξεροκέφαλη, που αρνείται να δει την πραγματικότητα, και καταντάει εμμονική ηθικολογία».

Οι δε, σκληροί αντιμνημονιακοί τεχνοκράτες και καθηγητές, πολλοί εκ των οποίων έχουν γίνει πρόσφατα και τηλεοπτικοί αστέρες, φαίνεται πως είτε εκκινούν από όψιμες ναρκισσιστικές φαντασιώσεις ότι ηγούνται του λαϊκού επαναστατικού κινήματος, είτε απλά βλέπουν ότι το κρατικοδίαιτο μοντέλο των επιχορηγήσεων τους νομοτελειακά θα καταρρεύσει και αντιδρούν λυσσαλέα.

Δεν θα πρέπει, επίσης, να διαφεύγει της προσοχής μας, ότι υπάρχουν ισχυρότατα οικονομικά συμφέροντα που, είτε επιθυμούν τη συνέχιση του δρόμου του μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου, προσδοκώντας μερίδια της υπό εκποίηση περιουσίας του ελληνικού δημοσίου, είτε έχουν ποντάρει στην χρεοκοπία της χώρας μέσω των ασφαλίστρων κινδύνου και επιθυμούν την στάση πληρωμών για να εξαργυρώσουν τα στοιχήματα τους. Και οι μεν και οι δε έχουν τα χρήματα και τα μέσα να στρατολογήσουν «ειδικούς» και τεχνοκράτες για να αρθρογραφούν και να κινδυνολογούν υπέρ της μίας ή της άλλης άποψης προσπαθώντας να μονοπωλήσουν εκατέρωθεν τον δικής τους αντίληψης πατριωτισμό, και μονοδρομώντας τις επιλογές προς τη δική τους κατεύθυνση. Είναι το (Θατσερικού coryright, αλλά χρησιμοποιούμενο και από την άλλη όχθη πια) σύνδρομο ΤΙΝΑ: There Is No Alternative.

Νομίζω ότι οι αγωνιούντες και πιεζόμενοι έλληνες πολίτες προσπαθούν με δυσκολία να επιβιώσουν της κρίσης, να την ερμηνεύσουν και να διακρίνουν τις φωνές που με νηφαλιότητα επιδιώκουν να ψηλαφήσουν τις όποιες λύσεις. Είδωμεν....

 

Πηγή

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Του Θεόδωρου Παντούλα *

Ο άνθρωπος του διαφωτισμού και της νεωτερικότητας λησμόνησε ότι είναι «παρεπίδημος»· υπερτίμησε τον εαυτό του και τις δυνατότητές του τόσο, που στο όνομα μια γραμμικής «προόδου» είδε στο περιβάλλον μια ακόμη πηγή εκμετάλλευσης, δηλαδή μια ακόμη πηγή πλουτισμού. Την ύβρη του μάλιστα την ονόμασε «ανάπτυξη» και στο όνομά της διέπραξε μια υπέρβαση όχι απλώς των αντοχών, αλλά των ίδιων των περιβαλλοντικών ορίων του κόσμου μας, που εν τω μεταξύ έπαψε να είναι κόσμος κι έγινε αγορά. Όχι αγορά των πολιτών, αλλά αγορά των πολυεθνικών.

Σε αυτή την αγορά το περιβάλλον είναι ο πλέον σπαταλημένος πόρος της ανθρωπότητας. Δίπλα στην κλιματική αλλαγή, με την οποία δεν γνωρίζουμε τι μας ξημερώνει, έχουμε τους πολέμους, που όσα «ανθρωπιστικά» προσχήματα κι αν επικαλεστούμε, μισογνωρίζουμε όλοι μας ότι γίνονται για το πετρέλαιο: για την ενέργεια δηλαδή· για να συνεχίζουμε να παράγουμε και να καταναλώνουμε. Θα ακολουθήσουν -προβλέπουν οι ειδικοί- πόλεμοι για το νερό -κι έχει ο Θεός. Εμείς δεν θα έχουμε όμως συνεχίζοντας έτσι. Οι προβλέψεις για πανδημίες κι άλλα δεινά είναι πολύ συγκεκριμένες. Τόσο συγκεκριμένες όσο και οι επιδόσεις μας.

Θέλω να πω πως όσο η δύση αναπτύσσεται -κι αυτό που ονομάζουμε «ανάπτυξη» γίνεται πάντοτε σε βάρος του περιβάλλοντος– τόσο αυξάνονται οι πεινῶντες καὶ διψῶντες της ανθρωπότητας. Τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα δεν μας χορταίνουν· μας μεταλλάσσουν. Και μας μεταλλάσσουν σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούμε να κάνουμε πλέον στοιχειώδεις διακρίσεις. Δείτε τα καθ' ημάς: έχουμε πεντακάθαρα σπίτια αλλά χιλιοβρόμικους δημόσιους χώρους. Δεν έχουμε την παραμικρή αίσθηση του δημοσίου συμφέροντος και του δημοσίου χώρου. Ό,τι είναι εκτός της οικίας μας, στάχτη και μπούλμπερη!

Η κρίση που βιώνει σήμερα ο κόσμος -και η πατρίδα μας πολύ περισσότερο- για λόγους που δεν είναι του παρόντος, δεν είναι απλώς μια κρίση οικονομική. Είναι μια κρίση ανθρωπολογική, κρίση του ίδιου του μοντέλου ανάπτυξης που υιοθετήθηκε, μεταπολεμικά κυρίως. Αυτό το μοντέλο, αφού μας καταχρέωσε, μας χρεοκόπησε οικονομικά, πολιτικά και ηθικά κι όμως εμείς, παραδόξως, επιμένουμε σε αυτό, μιλώντας και προσδοκώντας περισσότερη «ανάπτυξη» -δηλαδή περισσότερη κατανάλωση. Θεραπεύεται όμως η παχυσαρκία με περισσότερες θερμίδες;

Υπάρχει μια ηθική υποχρέωση έναντι των παιδιών μας, αλλά δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι θέλουμε να την αναλάβουμε. Φυσικά και μπορούμε να ζήσουμε χωρίς μιας χρήσεως προϊόντα, αλλά δεν ξέρω εάν το θέλουμε.

Ξέρω όμως ότι ο προνεωτερικός παππούς μου, ο Περεκλάκης, ήταν ένας άνθρωπος φτωχός αλλά ευτυχής, διότι μοιραζόταν την φτώχεια του. Ήταν ένας άνθρωπος ολιγογράμματος αλλά σοφός. Τόσο σοφός που ποτέ του δεν βιαζόταν. Τα παιδιά του που σπούδασαν βιάζονται πολύ, δουλεύουν περισσότερο κι έχουν πολλές σκοτούρες. Περιέργως, όποτε το κατορθώνουν, επιστρέφουν στο σπίτι και στην ζωή του παππού... για να ξεκουραστούν! Αντιλαμβάνεστε το παράδοξο: έφυγαν για μια καλύτερη ζωή αλλά αναπαύονται επιστρέφοντας σε αυτή που εγκατέλειψαν. Το πρόβλημα είναι πολύ πιο οξύ για όσους δεν έχουν αφετηρία...

Οι επιλογές μας βεβαίως έχουν πάντοτε ένα κόστος: αυτό που μας ξεκουράζει σήμερα το λέμε διακοπές κι αυτό που μας καταπονεί το λέμε καθημερινότητα.

Μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι με την επίγνωση ότι είναι λίγα τα ψωμιά μας -και τα δικά μας και του κόσμου μας- αλλά μπορούμε και να συνεχίσουμε εξορίζοντας τους οικονομολόγους από την ζωή μας. Ξέρετε, η ανθρωπότητα τα κατάφερε και χωρίς αυτούς.

Δεν λέω ακριβώς να γυρίσουμε πίσω, αλλά να μην περιφρονήσουμε την ιστορική εμπειρία. Λιγότερη έπαρση για τα κατορθώματά μας δεν θα μας βλάψει.

Υπάρχει ένα όψιμο ενδιαφέρον για το περιβάλλον, ένας πολύμορφος οικολογισμός θα έλεγα, που κατά την γνώμη μου είναι άλλη μια μεταμοντέρνα υποκρισία. Εάν ο πρώιμος καπιταλισμός λεηλάτησε το περιβάλλον στο όνομα της «ανάπτυξης», ο ύστερος καπιταλισμός το λεηλατεί κάνοντας πράσινες μπίζνες. Και στις δυο περιπτώσεις -σας θυμίζω- μένουν ευχαριστημένοι οι κερδοσκόποι, που μετακινούν εμπορεύματα κι ανθρώπους αλλά όχι το περιβάλλον.

Σε κάθε περίπτωση οι περιβαλλοντικές μπίζνες δεν θα σώσουν το περιβάλλον. Θα το κάνουν απλώς ένα ακόμα εμπόρευμα.

Αν κάτι μπορεί να σώσει το περιβάλλον, αυτό νομίζω ότι είναι η επίγνωση ότι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου. Αλλά για να γίνει αυτό δεν χρειάζονται ευχές, αλλά η ταπεινότητα εκείνη που αναγνώριζε ότι η ζωή ανθεί και λουλουδίζει μόνο στην ιερότητα του κόσμου.

Κι ότι έξω απ' αυτή μαραίνεται -μ' όση ανάπτυξη κι αν την ποτίσουμε.

 

* Εκδότης και διευθυντής του περιοδικού '' MANIFESTO''

Πηγή